Meer dan een mooi boeket: hoe Wilderful biologische bloemen toegankelijk wil maken
Beeld: Sophie Engels
Een bos bloemen op tafel brengt kleur, rust en schoonheid in huis. Ze markeren bijzondere momenten, bieden troost bij afscheid en herinneren ons eraan om stil te staan bij het hier en nu. Toch schuilt achter de meeste bloemen een verhaal dat veel mensen niet kennen. Binnen de Nederlandse sierteelt wordt nog veel gebruikgemaakt van chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest. Terwijl steeds meer consumenten bewust kiezen voor biologische voeding, zijn biologische bloemen nog altijd moeilijk te vinden.
Dat is precies wat Wilderful wil veranderen. Het bloemencollectief bestaat inmiddels twee jaar en heeft een heldere missie: biologische bloemen bekender én toegankelijker maken. Op dit moment is slechts ongeveer één procent van de Nederlandse sierteelt biologisch. Wilderful wil daar verandering in brengen en heeft als ambitie dat in 2035 minstens vijftien procent van de Nederlandse bloemensector biologisch is. Daarvoor is niet alleen beleid nodig, maar ook een groeiende vraag van consumenten. Want hoewel 63 procent van de Nederlanders liever bloemen zonder bestrijdingsmiddelen koopt, weet 83 procent niet waar die verkrijgbaar zijn.
Een bloem is veel meer dan decoratie
Wie yoga beoefent of bewust leeft, weet hoe waardevol de verbinding met de natuur is. Bloemen zijn een onmisbaar onderdeel van onze Nederlandse cultuur en ons erfgoed, maar toch staan we zelden stil bij de vraag wat een bloem eigenlijk is.
"Een bloem is niet alleen mooi," zegt medeoprichter Silke Tijkotte. "Het is een levend ecosysteem."
Met hun nectar voeden bloemen bijen en vlinders, hun wortels houden de bodem gezond en uiteindelijk keren ze terug in de natuurlijke kringloop. Ze herinneren ons bovendien aan iets wat ook binnen yoga een belangrijke rol speelt: vergankelijkheid. Bloemen bloeien, verwelken en verdwijnen weer. Juist daardoor nodigen ze ons uit om te genieten van het moment.
"Bloemen vertegenwoordigen de vergankelijkheid van het leven," vertelt Silke. "We vieren er het leven mee, maar ze zijn er ook op momenten van afscheid. Ze maken al eeuwenlang deel uit van onze cultuur."
Twee vrouwen, één missie
Wilderful is het initiatief van Silke Tijkotte en Denise Collignon, die ieder vanuit een andere achtergrond dezelfde droom delen.
Silke stond al op haar vijftiende op een bloemenkraam. Na haar studies en een carrière bij Royal FloraHolland richtte ze innovatieplatform Let it Grow op en begon later haar eigen bloemenbedrijf. Toen ze ontdekte hoe groot de impact van de reguliere sierteelt op mens en natuur is, besloot ze het anders te doen. Via haar eigen proeftuin Rode Veldbloem en Slow Flowers Nederland bouwde ze een netwerk op van biologische kwekers en duurzame bloemisten. Daar ontstond uiteindelijk het idee voor Wilderful.
Denise Collignon bewandelde een heel andere route. Zij begon als fotograaf van landschappen en natuur en ontwikkelde een bijzondere liefde voor bloemen, hun vergankelijkheid en hun relatie met mensen. Na de kunstacademie volgde ze een opleiding bloemsierkunst en werkte ze jarenlang met natuurvriendelijk geteelde bloemen, zowel als bloemist als op een duurzame kwekerij.
Binnen Wilderful brengt Denise verschillende werelden samen. Ze begrijpt de praktijk van de kweker, kent het ambacht van de bloemist en zet zich in om duurzaamheid binnen de sierteelt zichtbaar en haalbaar te maken. Haar overtuiging is dat natuurlijke materialen en werken met de seizoenen niet beperkend zijn, maar juist leiden tot de mooiste creaties.
Goed voor natuur, lokale ondernemers én onze bloemencultuur
Volgens Silke rust de missie van Wilderful op drie pijlers. "Biologische bloemen zijn goed voor onze bloemencultuur, voor lokale ondernemers én voor de ecologie."
Die combinatie maakt het initiatief bijzonder. Wilderful kijkt niet alleen naar biodiversiteit, maar ook naar de toekomst van lokale kwekers en bloemisten. Het collectief ondersteunt hen met kennis, trainingen en een platform waarop vraag en aanbod samenkomen. Zo ontstaan stabielere afzetkanalen voor kwekers en kunnen bloemisten gemakkelijker biologische bloemen aanbieden.
Inmiddels zijn ongeveer twintig biologische kwekers en vijfendertig lokale bloemisten aangesloten. Het doel is een landelijk dekkend netwerk, zodat je overal in Nederland biologische bloemen kunt kopen of laten bezorgen via een lokale bloemist.
Een sector op een kantelpunt
Nederland staat wereldwijd bekend als bloemenland. Onze kennis, innovatie en vakmanschap maken de sierteelt internationaal toonaangevend. Tegelijkertijd staat de sector onder druk. Negatieve berichtgeving over het gebruik van bestrijdingsmiddelen zorgt ervoor dat consumenten én zakelijke klanten afhaken of op zoek gaan naar duurzamere alternatieven. Volgens Wilderful is dit juist hét moment om biologische sierteelt een impuls te geven. Zo blijft de Nederlandse bloemencultuur behouden én krijgt de biodiversiteit de ruimte om te herstellen.
Leven met de seizoenen
Net als bij biologische voeding staan ook bij Wilderful de seizoenen centraal.
Van de eerste tulpen in het voorjaar tot dahlia's in de nazomer en bessen in de winter: de natuur bepaalt wat er in een boeket terechtkomt. Dat betekent minder sturen en meer meebewegen met wat het seizoen te bieden heeft.
Wie kiest voor seizoensbloemen, kiest niet alleen voor een kleinere ecologische voetafdruk, maar ook voor meer variatie en verwondering. Geen boeket is hetzelfde. Iedere bos vertelt het verhaal van dat moment in het jaar.
Biodiversiteit begint dichterbij dan je denkt
Met 54 procent bestaat meer dan de helft van Nederland uit landbouwgrond, terwijl natuur met 15 procent slechts een klein deel van het landschap beslaat. Juist daarom is de manier waarop we landbouw bedrijven zo belangrijk voor biodiversiteit.
Biologische bloementeelt werkt zonder kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen. Daardoor krijgen bijen, vlinders en andere bestuivers weer meer leefruimte, verbetert de bodemkwaliteit en ontstaat een gezonder ecosysteem.
Een bos biologische bloemen lijkt misschien een kleine keuze, maar draagt bij aan een veel grotere beweging.
Ook Den Haag begint biologische bloemen te zien
Dat biologische bloemen steeds serieuzer worden genomen, merkt Wilderful niet alleen in de sector, maar ook in de politiek.
Toen de overheid een Actieplan Biologische Landbouw opstelde, bleek daarin uitgebreid aandacht te zijn voor voeding, terwijl de sierteelt volledig ontbrak. Volgens Silke was dat een gemiste kans.
"In Nederland is ruim de helft van het land landbouwgrond en bijna zes procent daarvan is sierteelt. Juist bloemen kunnen de verbinding tussen landbouw en natuur versterken."
Samen met kwekers, bloemisten en andere partners zette Wilderful zich daarom in om ook de sierteelt een plek te geven binnen het landelijke beleid.
Met succes. In juni werd een motie aangenomen in de Tweede Kamer waardoor de sierteelt wordt opgenomen in het Actieplan Biologische Landbouw. Dat betekent meer erkenning voor de sector en meer aandacht voor de knelpunten die de groei van biologische bloemen nu nog in de weg staan.
"Twee jaar geleden had ik nooit gedacht dat we ons ook met Kamerbezoeken en moties zouden bezighouden," zegt Silke lachend.
Bijzonder vindt ze ook dat de motie werd ingediend door zowel D66 als JA21. Volgens haar laat dat zien dat biologische bloemen steeds breder worden gedragen en niet langer worden gezien als een onderwerp voor een kleine groep idealisten.
Op weg naar een nieuwe standaard
Voor Wilderful is de missie pas echt geslaagd als biologische bloemen net zo vanzelfsprekend worden als biologische voeding inmiddels voor veel mensen is.
De ambitie is groot: een landelijk netwerk van lokale bloemisten die jaarrond een aanzienlijk biologisch assortiment kunnen aanbieden. Daarmee krijgen kwekers meer zekerheid, groeit de biologische sierteelt en wordt duurzaam geteelde schoonheid bereikbaar voor een veel groter publiek.
Want uiteindelijk gaat het niet alleen om een bos bloemen. Het gaat om de manier waarop we met de natuur omgaan. Om kiezen voor schoonheid die niet ten koste gaat van biodiversiteit, maar haar juist versterkt. Wilderful laat zien dat een boeket veel meer kan zijn dan een mooi gebaar. Het kan ook een kleine, dagelijkse bijdrage zijn aan een gezondere bodem, meer bestuivers en een toekomst waarin mens en natuur weer meer met elkaar in balans zijn.
Verandering begint uiteindelijk niet alleen bij kwekers, bloemisten of de politiek, maar ook bij de consument. Iedere keer dat iemand bewust kiest voor biologische bloemen, ontstaat er meer vraag en krijgen duurzame kwekers meer ruimte om te groeien. Of het nu gaat om een boeket op de keukentafel, bloemen op kantoor of een cadeau voor een dierbare: iedere aankoop is een kleine stem voor een gezondere bodem, meer biodiversiteit en een toekomstbestendige bloemensector.
