Categorie: Blogs

  • Gezondheid alleen is niet genoeg

    Gezondheid alleen is niet genoeg

    Door: Marlies Tobias – yogadocent, yoga educator en MS (Yoga) student, specialisatie Yoga Therapy, aan Vivekananda Yoga University.

    Kun je je heel voelen zonder gezond te zijn? Die vraag laat me de laatste tijd niet meer los.

    In mijn werk ontmoet ik mensen met Long COVID die lichamelijk nog altijd veel beperkingen hebben, maar zich gaandeweg minder gebroken voelen. Ze ervaren meer rust, meer vertrouwen en meer verbinding met zichzelf. Tegelijk ken ik ook mensen met een lichaam dat ogenschijnlijk prima functioneert, maar die zich nooit werkelijk thuis lijken te voelen in zichzelf. Dat zette me aan het denken.
     

    Misschien zijn gezondheid en heel-zijn niet hetzelfde.

    In mijn werk ontmoet ik mensen met Long COVID die lichamelijk nog altijd veel beperkingen hebben, maar zich gaandeweg minder gebroken voelen. Ze ervaren meer rust, meer vertrouwen en meer verbinding met zichzelf. Tegelijk ken ik ook mensen met een lichaam dat ogenschijnlijk prima functioneert, maar die zich nooit werkelijk thuis lijken te voelen in zichzelf. Dat zette me aan het denken.

    Een definitie die is blijven staan

    De Wereldgezondheidsorganisatie definieert gezondheid sinds haar oprichting in 1948 als een toestand van volledig fysiek, mentaal en sociaal welzijn. Ondanks decennia van discussie is dat nog altijd de officiële definitie.

    Voor mij zit de spanning vooral in één woord: volledig.

    Wanneer je die definitie letterlijk neemt, zou iemand met een chronische aandoening nooit meer gezond kunnen zijn. Dat voelt voor mij niet helemaal kloppend. Niet wanneer ik kijk naar de mensen die ik begeleid, en misschien ook niet wanneer je er zelf even bij stilstaat.

    Gaandeweg ben ik gezondheid daarom anders gaan bekijken.

    Ook in de Ayurvedische traditie wordt gezondheid anders benaderd. Het begrip svastha wordt vaak vertaald als “gevestigd in jezelf” of “gegrond in jezelf”. Daarmee verschuift de aandacht van gezondheid als afwezigheid van ziekte naar de relatie die iemand met zichzelf heeft. Dat is geen alternatief voor de WHO-definitie, maar wel een andere manier van kijken.

    Gezondheid en heel-zijn zijn niet hetzelfde

    Voor mij gaat gezondheid in de eerste plaats over het functioneren van het lichaam. Heel-zijn is iets anders.

    Heel-zijn is voor mij de ervaring dat je jezelf, je lichaam en je leven als één samenhangend geheel kunt beleven.

    Dat betekent niet dat alles perfect is. Ook niet dat alle klachten verdwenen zijn. 

    Het betekent dat je aanwezig kunt zijn bij wat er is, ook wanneer niet alles goed gaat,

    zonder voortdurend met jezelf of je lichaam in gevecht te zijn.
     

    Je kunt lichamelijk ziek zijn en toch meer rust, acceptatie, verbinding en betekenis ervaren. En je kunt lichamelijk gezond zijn, terwijl je je diep ongelukkig, leeg of vervreemd voelt.

    Meer dan het lichaam

    Die gedachte bracht mij bij Aristoteles. Hij beschreef het hoogste doel van een mensenleven niet als gezondheid, maar als eudaimonia: een goed en betekenisvol leven waarin een mens tot bloei kan komen. Gezondheid kan daaraan bijdragen, maar valt er niet mee samen; lichamelijke omstandigheden doen ertoe, zonder dat zij het hele verhaal bepalen.

    Ook in de yogafilosofie kom ik een vergelijkbare gedachte tegen, alleen vanuit een heel andere invalshoek. Daar wordt de mens niet in de eerste plaats gedefinieerd via zijn gezondheid, maar via lagen van ervaring; het lichaam is er één van, niet de enige. De Taittirīya Upanishad beschrijft dit met de vijf kosha’s: het fysieke lichaam, de levensenergie, de geest, het onderscheidingsvermogen en een diepere laag van innerlijke vervulling; geen rangorde van belangrijk naar onbelangrijk, maar vijf gelijktijdige dimensies van hetzelfde mens-zijn. 

    Twee tradities, eeuwen en werelddelen uit elkaar, die allebei beginnen bij dezelfde vraag: niet “wat is gezondheid”, maar “wat is een mens eigenlijk”.

    Waarom juist het woord ‘heel’?

    Het woord dat mij sindsdien blijft bezighouden is heel. Ik merk dat het ook weerstand kan oproepen, alsof heel-zijn zou betekenen dat er niets kapot is, geen enkel mankement meer. Dat bedoel ik er niet mee. 

    Heel betekent hier niet: onbeschadigd. Het betekent: niet gereduceerd tot wat beschadigd is. 

    Je kunt lichamelijk beperkt zijn, iets hebben verloren, en toch heel zijn, omdat je niet samenvalt met wat er niet meer werkt. Je lichaam kan beschadigd zijn; je blijft een heel mens.

    Er zit iets treffends in onze taal: de woorden heel, helen, health, hale, whole en holy zijn etymologisch aan elkaar verwant, en gaan terug op oude woordstammen die verwijzen naar heelheid en ongeschondenheid. Dat bewijst geen filosofische waarheid, maar het is wel een mooie uitnodiging om anders te kijken naar wat herstel kan betekenen: niet dat alles weer wordt zoals vroeger, en niet dat pijn of beperkingen verdwijnen, maar dat je jezelf niet langer uitsluitend ervaart als iemand die beschadigd of kapot is.

    Die gedachte herken ik ook buiten de filosofie. Jon Kabat-Zinn omschrijft mindfulness als bewust en zonder oordeel aandacht geven aan het huidige moment; Thich Nhat Hanh sprak vaak over thuiskomen bij jezelf. Beide zeggen op hun eigen manier hetzelfde als wat ik in de studio zie gebeuren.

    Gezond, maar toch leeg — of ziek, maar toch heel

    Ik ken mensen met een gezond lichaam die zich diep ongelukkig, leeg of stuurloos voelen. En ik ken deelnemers met een chronische aandoening die, ondanks hun beperkingen, opnieuw rust, vertrouwen en verbondenheid ervaren. Dat doet me denken aan Viktor Frankl, die schreef over het existentieel vacuüm: een gevoel van innerlijke leegte dat kan bestaan, ook wanneer de uiterlijke omstandigheden op orde lijken.

    Lichamelijke gezondheid is blijkbaar niet altijd voldoende om je als mens verbonden, betekenisvol of thuis in jezelf te voelen. 

    Misschien verklaart dat ook waarom yoga soms iets kan toevoegen aan reguliere zorg: medische behandeling richt zich vaak terecht op het verminderen van ziekte en het verbeteren van lichamelijk functioneren, terwijl yoga daarnaast kan uitnodigen tot een andere relatie met jezelf, je lichaam en je omstandigheden. Die twee benaderingen sluiten elkaar niet uit. Ze kunnen elkaar juist aanvullen.

    Twee bewegingen

    Soms zie ik deelnemers die lichamelijk grotendeels herstellen.

    Soms zie ik deelnemers bij wie de klachten nauwelijks veranderen, maar die wel meer rust, vertrouwen en kwaliteit van leven ervaren.

    Beide bewegingen zijn waardevol. De eerste is lichamelijk herstel. De tweede is het hervinden van heel-zijn. Mijn werk is erop gericht omstandigheden te creëren waarin beide mogelijk worden. Herstel kan ik niet beloven.

    Wel probeer ik voorwaarden te scheppen waarin lichaam en geest hun natuurlijke regulerende en herstellende processen zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Dat kan bestaan uit rust, een passende dosering van inspanning, veiligheid, aandacht, adem, beweging, verbinding en ruimte om te ervaren wat er werkelijk nodig is.

    Niet om herstel af te dwingen, maar om het lichaam zo goed mogelijk te ondersteunen.

    Soms ontstaan na een ingrijpende periode ook nieuwe prioriteiten, inzichten of een dieper gevoel van betekenis. Binnen de psychologie wordt dit posttraumatische groei genoemd. Dat betekent niet dat het lijden nodig of waardevol was, en ook niet dat iedereen moet groeien. Het is slechts één mogelijke ontwikkeling naast blijvende klachten, verlies en verdriet.

    Waarom ik dit deel

    Dit is geen nieuwe definitie van gezondheid. Ook geen afgeronde wetenschappelijke theorie.

    Het is een persoonlijke zoektocht, gevoed door mijn ervaring als yogatherapeut, gesprekken met deelnemers, wetenschappelijke literatuur, mindfulness en yogafilosofie.

    Een gesprek met een psycholoog bevestigde voor mij dat dit niet alleen een yoga- vraagstuk is. Ook binnen de psychologie en de gezondheidszorg wordt gezocht naar manieren om de innerlijke ervaring van mensen serieus te nemen, zonder die te reduceren tot uitsluitend meetbare gegevens.

    Wat iemand voelt, beleeft en als betekenisvol ervaart, laat zich immers niet volledig aflezen uit een scan, bloedwaarde of vragenlijst.

    Maar dat maakt die ervaring niet minder werkelijk.

    Ik geloof dat lichaam en geest beschikken over een groot regulerend en herstellend vermogen wanneer de omstandigheden daarvoor zo gunstig mogelijk zijn.

    Dat betekent niet dat herstel altijd plaatsvindt. En het betekent zeker niet dat iemand schuld heeft wanneer herstel uitblijft.

    Wat ik wel zie, is dat mensen soms lichamelijk herstellen en soms niet, maar dat zij ook wanneer klachten blijven bestaan opnieuw een vorm van heel-zijn kunnen ervaren; een gevoel dat ze, ook met een veranderd lichaam, heel mens blijven.

    Voor mij vat deze gedachte het samen:

    Gezondheid gaat over het functioneren van het lichaam. Heel-zijn gaat niet over een lichaam zonder beschadigingen of beperkingen – het gaat over de ervaring dat je jezelf, ook met een veranderd lichaam, niet verliest als mens en je leven opnieuw als een samenhangend geheel kunt beleven.

    Die twee vallen vaak samen. Maar niet altijd.

    Misschien hebben we in de zorg daarom uiteindelijk beide nodig: aandacht voor lichamelijk herstel waar dat mogelijk is, én aandacht voor de mens die méér is dan zijn ziekte.

    Toen ik aan deze tekst begon, dacht ik een blog over gezondheid te schrijven. Inmiddels denk ik dat de vraag onderweg is verschoven, van “wat is gezondheid” naar iets fundamentelers: wat is een mens eigenlijk, en wat heeft iemand nodig om zich als mens heel te voelen – ook wanneer het lichaam dat niet meer helemaal is?

    Eind augustus neem ik deze vraag mee naar de internationale ISLC-PAIS Conference in Amsterdam, waar onderzoekers, zorgprofessionals en mensen met PAIS en Long COVID vanuit de hele wereld samenkomen. Ik ben benieuwd hoe zij hiernaar kijken. Misschien verandert mijn denken nog. Misschien wordt het juist bevestigd. In beide gevallen helpt de dialoog om mijn ideeën verder te verdiepen. Voor mij is dat precies de waarde van wetenschap: niet het verdedigen van een standpunt, maar het gezamenlijk zoeken naar een beter begrip van gezondheid, herstel en mens-zijn.

    Ik ben benieuwd hoe jij hiernaar kijkt: begint gezondheid bij het lichaam, of begint zij misschien bij ons mensbeeld?

    Youarethebuddha.com

    Instagram: @marlies.tobias en @youarethebuddha

     

     

  • Mindfulness of meditatie retraite: welke past het beste bij jou?

    Mindfulness of meditatie retraite: welke past het beste bij jou?

    Wie zich verdiept in retraites komt al snel uit bij twee populaire thema’s: mindfulness retraites en meditatie retraites. Op het eerste gezicht lijken deze vormen van retraites sterk op elkaar. Beide draaien om vertragen, bewustwording, innerlijke rust en meer aanwezig zijn in het moment. Toch zijn er duidelijke verschillen in de aanpak, de ervaring en de behoefte die ze vervullen.

    Twijfel je welke retraite het beste bij jou past? Dan is het goed om eerst te begrijpen wat mindfulness en meditatie precies van elkaar onderscheidt.

    Wat is het verschil?

    Mindfulness en meditatie worden vaak in één adem genoemd, maar ze zijn niet hetzelfde. Meditatie is een oefenvorm waarbij je bewust tijd neemt om stil te zitten, je aandacht te richten en je geest tot rust te brengen. Mindfulness kun je juist zien als een manier van leven: bewust aanwezig zijn bij wat er op dit moment gebeurt, zonder oordeel. Meditatie is vaak een hulpmiddel om mindfulness te ontwikkelen. 

    Een meditatie retraite richt zich daarom meestal sterker op de beoefening van meditatie zelf. Je brengt veel tijd door in stilte, met zitmeditaties, loopmeditaties en momenten van reflectie. Het doel is vaak om meer innerlijke rust, concentratie en inzicht te ontwikkelen. Sommige meditatie retraites bevatten zelfs langere periodes van stilte waarin deelnemers nauwelijks spreken. 

    Een mindfulness retraite heeft vaak een bredere insteek. Naast meditatie kun je er mindfulness-oefeningen, lichaamsbewustzijn, ademhalingsoefeningen, mindful wandelen en praktische toepassingen voor het dagelijks leven verwachten. De focus ligt niet alleen op wat er tijdens de retraite gebeurt, maar vooral op hoe je meer aandacht en rust kunt meenemen naar huis. 

    Wanneer past een mindfulness retraite bij jou?

    Een mindfulness retraite is vaak een goede keuze wanneer je merkt dat je veel in je hoofd zit, voortdurend bezig bent met werk, afspraken of verantwoordelijkheden en verlangt naar meer balans in het dagelijks leven.

    Je hoeft hiervoor geen ervaring te hebben met meditatie. Veel mindfulness retraites zijn juist toegankelijk voor beginners. Je leert eenvoudige technieken om bewuster te leven, beter om te gaan met stress en meer aandacht te hebben voor jezelf en je omgeving.

    Mensen kiezen vaak voor een mindfulness retraite wanneer ze:

    • Meer rust willen ervaren in hun dagelijkse leven. 
    • Willen leren omgaan met stress of drukte. 
    • Op zoek zijn naar ontspanning én persoonlijke ontwikkeling. 
    • Praktische handvatten zoeken die direct toepasbaar zijn na de retraite. 

    Een mindfulness retraite voelt daardoor vaak iets toegankelijker, luchtiger en meer gericht op het integreren van bewustzijn in het gewone leven.

    Wanneer past een meditatie retraite beter?

    Een meditatie retraite spreekt vaak mensen aan die behoefte hebben aan meer verdieping. Misschien mediteer je al regelmatig of ben je nieuwsgierig naar wat er gebeurt wanneer je echt de tijd neemt om stil te worden.

    Tijdens een meditatie retraite ligt de nadruk vaak op verstilling. Minder doen, minder afleiding en meer aandacht voor de binnenwereld. Dit kan intens zijn, maar tegelijkertijd ook bijzonder waardevol. Veel deelnemers ervaren meer helderheid, innerlijke rust en nieuwe inzichten doordat er ruimte ontstaat om echt naar binnen te keren. 

    Een meditatie retraite kan goed bij je passen wanneer je:

    • Verdieping zoekt in je meditatiebeoefening. 
    • Behoefte hebt aan stilte en reflectie. 
    • Meer inzicht wilt krijgen in je gedachten en patronen. 
    • Tijd wilt nemen om echt los te komen van de dagelijkse hectiek. 

    Uiteindelijk is er geen juiste of verkeerde keuze. Sommige mensen voelen zich direct thuis bij de stilte en verdieping van een meditatie retraite, terwijl anderen juist meer baat hebben bij de praktische en toegankelijke aanpak van mindfulness.

    Het mooie is dat veel retraites elementen van beide combineren. Je hoeft dus niet altijd strikt te kiezen tussen mindfulness of meditatie. Op Retraites-Nederland.nl vind je een zorgvuldig geselecteerd aanbod van zowel mindfulness retraites als meditatie retraites, waardoor je eenvoudig kunt ontdekken welke vorm het beste aansluit bij jouw wensen, ervaring en persoonlijke ontwikkeling. 

    Welke retraite je ook kiest, één ding hebben ze gemeen: ze bieden de kans om even afstand te nemen van de dagelijkse drukte en opnieuw verbinding te maken met jezelf. Soms is dat precies wat je nodig hebt.

  • Hoe kies je een yogadocentenopleiding?

    Hoe kies je een yogadocentenopleiding?

    Dit is een blog van Yogaschool De Toermalijn

    Gaat er iets kriebelen als je op je yogamatje zit? Of voel je een innerlijk vlammetje als je een les volgt bij jouw favoriete docent? Wil je graag meer verdieping en ben je nieuwsgierig naar de achtergrond van yoga? Dan wordt het tijd voor de volgende stap! Je gaat op zoek naar een yogadocentenopleiding. 

    De meeste leerlingen beginnen met de yogadocententraining om zichzelf verder te ontwikkelen op het spirituele vlak. Ze willen weten waarom yoga zo’n heilzaam effect heeft op lichaam en geest en waar de yoga-asana’s voor bedoeld zijn. Dat gaat weer een stap verder dan alleen maar volgzaam doen wat de yogadocent zegt. Je wil graag meer weten zoals de werking van een bepaalde yogahouding. Wat is het verschil tussen hatha en yinyoga en wat is astanga yoga precies? En hoe zit het eigenlijk met de yoga sutra’s van Patanjali, zijn die eeuwenoude teksten nog steeds actueel? 

    In onze Yogaschool leiden wij mensen op tot yogadocent integrale yoga. Dat doen we met een spirituele mindset maar met de beide voeten stevig in de Flakkeese klei. Daarom is ons Yogacentrum kleinschalig en toegankelijk voor iedereen die verder wil komen op haar Yogapad. De docententraining bestaat uit vier lesjaren en kan in gedeeltes gevolgd worden, ook is het mogelijk om een specialisatie voor Yinyoga docent of Stoelyoga docent te volgen. 

    Na de vierjarige opleiding kun je verder groeien in de driejarige Masteropleiding integrale yoga. De vierjarige docententraining wordt afgesloten met een stage traject en het schrijven van een scriptie over een zelfgekozen onderwerp. Is dit voldoende afgerond dan ontvangt de leerling het door de SYN erkende diploma voor yogadocent. 

    De basis van integrale yoga is de filosofie van Sri Aurobindo en de Moeder. Zij hebben aangegeven dat yoga niet betekent dat je alleen bezig bent met je eigen spirituele ontwikkeling, maar dat je dit ook door kan geven aan anderen. Op de mat, tijdens de yogalessen, maar ook in het dagelijks leven. Door je hart open te stellen voor anderen en zoveel mogelijk te leven vanuit liefde en geweldloosheid. Dat is een mooi thema in deze tijd en we hopen van harte dat onze leerlingen hiermee ook zelf aan de slag kunnen gaan. 

    De opleidingen worden verzorgd door Annet van de Woestijne en worden gegeven in Sommelsdijk op Goeree Overflakkee of in Scharendijke in Zeeland. Jaarlijks bieden wij interessante bijscholingen die toegankelijk zijn voor iedereen. Kom eens langs voor een kennismakingsgesprek of proefles, je bent van harte welkom! Kijk voor meer informatie op de website: www.yogaschooldetoermalijn.nl of bel Annet: 0622052693. 

  • Van “ontspanning” naar een gedoseerde interventie — met respect voor zorg en herstel

    Van “ontspanning” naar een gedoseerde interventie — met respect voor zorg en herstel

    Door: Marlies Tobias – yogadocent, yoga educator en MS (Yoga) student, specialisatie Yoga Therapy, aan Vivekananda Yoga University.

    In gesprekken met huisartsen, fysiotherapeuten en psychologen staat er één vraag bovenaan: wanneer is yogatherapie meer dan een prettige yogales? Het antwoord is eenvoudiger dan het lijkt – en preciezer dan je misschien denkt.

    Het korte antwoord: wanneer je doelgericht werkt, gedoseerd opbouwt, de reactie van het systeem monitort en grenzen scherp houdt. Dat is geen marketingpraat. Dat is de basis voor veilig en professioneel werken, zeker bij stress, chronische pijn en herstelklachten.

    Wat yogatherapie wel is – en niet is

    Yogatherapie is geen vervanging van medische of psychologische behandeling. Het is een aanvullende interventie gericht op zelfregulatie, herstel van belastbaarheid en het vergroten van lichaamsbewustzijn. De bouwstenen zijn herkenbaar: ademregulatie, beweging, ontspanning, meditatie en leefstijlprincipes.

    Het verschil met een gewone yogales zit niet altijd in wát je doet, maar in hóe je begeleidt en doseert: met duidelijke doelen, individuele adaptaties, monitoring van herstel, en bewust vermijden van triggers — zoals intensieve ademtechnieken bij angst of benauwdheid. De kern is dosering, veiligheid en herhaalbaarheid. Dat klinkt herkenbaar voor elke zorgprofessional.

    Evidence-informed, zonder overclaiming

    Evidence-informed betekent: de best beschikbare kennis over stressfysiologie, pijnmechanismen en ademregulatie combineren met klinische ervaring en de context van de persoon voor je. Testen, evalueren, aanpassen — zonder te suggereren dat yoga alles oplost.

    De vragen die ik bij bijna elke sessie stel: wat is het doel vandaag? Welk systeem staat onder druk? Wat is een veilige dosering? En hoe beoordeelt iemand het effect — niet alleen vandaag, maar ook morgen?

    Drie bouwstenen die altijd terugkomen

    1. Regulatie van adem en aandacht Niet “zo diep mogelijk ademen”, maar adem als anker. Rustige uitademverlenging, zachte humming of simpele ademobservatie. Bij herstelklachten vermijd ik ademinhoudingen en intensieve technieken. De winst zit in eenvoud en consistentie.

    2. Zachte, functionele beweging Kleine bewegingsreeksen die gewrichten en fascia meenemen zonder overbelasting. Mobiliteit voor wervelkolom en schoudergordel, lage-intensiteit stabiliteit, altijd met opties: stoel, muur, props.

    3. Herstel en integratie Een korte bodyscan of yoga nidra — niet als extraatje, maar als leermoment. Spanning herkennen, loslaten, het systeem laten zakken. Hier ontstaat vaak het eerste vertrouwen: ik kan mezelf beïnvloeden.

    Drie voorbeelden uit de praktijk

    Stress & overprikkeling — van “aan” naar herstelstand Oriënteren en gronding, rustige ademobservatie, zachte mobiliteit en een korte restorative houding. Na een paar weken geeft iemand aan na het werk sneller te kunnen afschakelen — en minder lang “aan” te blijven in de avond.

    Chronische pijn — beweging weer vertrouwen Veel mensen met chronische pijn bewegen minder uit angst iets te beschadigen. Begrijpelijk — maar bij langdurige pijn klopt die redenering vaak niet meer. Pijn is dan geen signaal van schade, maar van een alarmsysteem dat te gevoelig is geworden.

    Een korte uitleg daarover — in gewone taal, zonder jargon — kan al iets verschuiven. Daarna: twee of drie bewegingen die klein, veilig en herhaalbaar zijn. Geen uitdaging, maar vertrouwen opbouwen. De bodyscan aan het einde helpt het systeem te registreren: dit was oké. Niets ging mis.

    Dat is precies wat het brein nodig heeft om de pijndrempel langzaam te verlagen.

    Herstelklachten & Long COVID — onder de symptomengrens blijven Oefeningen zittend of liggend, geen ademinhoudingen, geen snelle overgangen. Korte blokken met pauzes. Liever vijf minuten die je morgen ook nog kunt doen, dan twintig minuten waar je van moet bijkomen.

    Voor zorgprofessionals: wanneer kan yogatherapie een aanvulling zijn?

    Yogatherapie kan passend zijn wanneer iemand baat heeft bij een veilige, gedoseerde opbouw van zelfregulatie en bewegvertrouwen — bij stressgerelateerde klachten, herstelklachten of chronische pijn. Handig voor afstemming: doel (ontprikkeling, slaap, spanning, belastbaarheid), huidige belastbaarheid en herstelpatroon, eventuele triggers en contra-indicaties. Als er al een behandelplan loopt, sluit ik daar waar mogelijk op aan — met toestemming van de cliënt.

    Klein en regelmatig werkt beter dan lang en intens

    Voor iedereen die zelf wil beginnen: langer uitademen zonder forceren, een ondersteunde rusthouding met props, zachte mobiliteit voor schouders en ribben. Klein en langzaam.

    En kijk niet alleen naar “hoe voel ik me nú” — maar ook naar “hoe is mijn dag erna”. Dat is vaak de eerlijkste graadmeter.

    Marlies Tobias – yogadocent, yoga educator en MS (Yoga) student, specialisatie Yoga Therapy, aan Vivekananda Yoga University.

  • Gezonde sapjes als ondersteuning van je yogaroutine

    Gezonde sapjes als ondersteuning van je yogaroutine

    Een vloeibare vitamineboost

    Heb je ooit gemerkt hoe een frisse smoothie je een energieboost kan geven? Stel je voor dat je dit combineert met de rust en focus van je yogaroutine. Gezonde sapjes zitten boordevol vitamines en mineralen die je lichaam voeden en je geest helder maken. Denk aan de eenvoudige vreugde van een groene smoothie met spinazie, appel en gember. Voel je de positieve vibes al? Het is alsof je lichaam als een spons de voedingsstoffen opzuigt.

    Detoxen met een glimlach

    Veel yogi’s zetten sapjes in voor een zachte detox. Na een uitdagende reeks asana’s voelt het alsof je je geest en lichaam hebt schoongespoeld. En een sapje kan helpen om deze detoxreis te begeleiden. Hulp nodig bij het kiezen van de juiste mix? Websites zoals sap.je bieden talloze ideeën voor sapcreaties. Onthoud: de juiste ingrediënten kunnen je helpen om afvalstoffen af te voeren en je een lichte, opgewekte sensatie te geven na je sessie.

    Hydratatie is alles

    Hydratatie is cruciaal, vooral als je een intensieve yoga sessie hebt. Het is een beetje alsof je een plant water geeft; zonder voldoende vocht houdt niets het uit. Door het drinken van natuurlijke sappen houd je niet alleen je hydratatie op peil, maar voorzie je je lichaam ook van essentiële voedingsstoffen. Probeer bijvoorbeeld een verfrissend komkommer-muntsap na je oefening. Het werkt als een heerlijke verkoelende beloning na al die inspanning.

    De alchemie van smaken

    En eerlijk gezegd, wie houdt er niet van een beetje experimenteren in de keuken? Het maken van je eigen sapjes is een kunstvorm op zich. Van zoete bietensap tot pittige gemberdrankjes, je kunt eindeloos variëren en ontdekken wat het beste bij je past. Laat je creativiteit de vrije loop en verras jezelf met onverwachte smaakcombinaties. Het is als het schilderen van een meesterwerk, maar dan in je glas.

    Een sociaal tintje

    Yoga en sapjes zijn ook een geweldige manier om verbinding te maken met anderen. Stel je voor: een ochtendsessie met vrienden gevolgd door een sapjesproeverij. Het is niet alleen gezond, maar ook gezellig. Het delen van recepten en ervaringen kan inspirerend zijn en je aanmoedigen om je routine voort te zetten. Wie weet, misschien ontdek je een nieuwe favoriete combinatiesap dankzij de suggesties van je yogabuddies. Dus, de volgende keer dat je je yogamat uitrolt, overweeg dan om een fris, zelfgemaakt sapje aan je ritueel toe te voegen. Het kan je net dat beetje extra geven dat je nodig hebt om je dag vol energie en balans te beginnen. Sapjes en yoga: een duo waar je u tegen zegt.

  • Core softening

    Core softening

    Door Linda de Wolf

    Fascia! Het lijkt wel alsof opeens iedereen het er over heeft, de nieuwe hype in de wereld van beweging. En gelukkig maar! Want als je gaat begrijpen wat het is en hoe je je gaat voelen wanneer je vanuit je fascia gaat bewegen, en hoe je het onderhoudt gaat alles makkelijker en voel je je lichter.

    Met rollers en balletjes verzachten en hydrateren we het fascia, we rollen de stramheid en pijntjes ons lijf uit, en de souplesse & rust er in. De stress reflex wordt gekalmeerd, net als je zenuwstelsel. Je gaat weer beter voelen en je beter voelen.

    Toen ik jaren geleden voor het eerst op zo’n roller lag was ik er stil van hoe ik me voelde na het uitrollen van mn lijf. Opeens kon ik bewegingen maken die ik voordien niet kon of die me veel moeite kostten. En nu ging het met gemak, en m’n lijf was een stuk soepeler! Magisch spul, dat fascia, daar wilde ik meer van weten. Ik ben nu een jaar of 12 verder en dat ‘er meer van willen weten’ is nog lang niet opgehouden.

    Wat het is

    Fascia is een gebonden vloeibaar ‘systeem’, noem het een super fijnmazig netwerk dat door ons hele lijf heen zit, echt overal, rond elke cel in je lijf. Het omgeeft dus alle cellen in ons lichaam; in je huid, spieren, banden, pezen, botten, organen, bloedvaten, lymfe, ogen, hersenen etc enz.

    Ons fascia zorgt er voor dat alles met alles in ons lichaam verbonden is en alles met alles communiceert, het geeft vorm aan ons lijf en maakt dat we rechtop kunnen staan en bewegen. Fascia is de bibliotheek van je leven, alles wat je geleefd hebt zit in je fascia, zoals je denkrimpels en je lachrimpels! Het fascia verteld je hoe het met je gaat, fysiek, emotioneel en spiritueel.

    Het is de matrix van ons lijf, the liquide crystal matrix, je ‘interface’, met apps zoals je dat kent van je smartphone. Het werkt ook een beetje zo, aanraking brengt van alles teweeg, en snel. Let wel, dit is niet meer dan een handige manier om het uit te leggen want je bent natuurlijk geen apparaat!

    Fascia geeft razendsnel informatie door door je hele lijf, sneller dan je brein en je zenuwstelsel. Bv dat je niet onderuitgaat door die scheve tegel, dat je op tijd je kind wegtrekt voor die automobilist die doorrijdt bij het zebrapad. Je brein kan het zo snel niet bedenken, je lijf heeft het al gedaan, met dank aan je fascia!

    Voor lijf, leven en beweging is goed functionerend fascia essentieel

    Voor iedereen die opgeleid is vanuit biomechanica is het even wennen. We zijn nl niet biomechanisch, we bewegen niet door ‘hefboomwerking’ van onze ledematen, we bewegen door de rimpeling, de golfbewegingen van ons fascia.

    De biomechanica stamt uit een tijd waarin er alleen onderzoek gedaan kon worden op dode (mannen) lichamen, zo’n 400 jaar geleden, en in die tijd waren machines state of the art, heel kort door de bocht komen daar de vergelijkingen vandaan tussen machine en mens. Maar er is niets mechanisch aan ons lijf! We hebben de afgelopen decennia gelukkig meer kennis opgedaan. Door bv lichaamsgrote echo-apparaten kunnen we nu in een levend lichaam zien dat we heel anders bewegen dan biomechanisch: ipv door hefboomwerking bewegen we door golfbewegingen van de fascia-matrix, door rimpelingen van kracht en energie door je hele lijf heen. Wanneer iets beweegt beweegt alles in je lijf, in meer of mindere mate. Onze hersenen weten niks van spieren, je lijf en brein weten van beweging.

    Dit is een super korte uitleg om je een idee te geven en duidelijk te maken dat er echt niets mechanisch is aan ons lijf, en niets is recht. Omdat al je organen ingebed liggen in en dooraderd zijn met fascia beïnvloed de conditie van ons fascia hoe ze kunnen functioneren en daarmee zo’n beetje alle processen in ons lijf en dus ons leven; spijsvertering, hormonen, slaap, stress, depressie, lichte ontstekingen waar je weinig tot niks van merkt maar wel van de gevolgen, emoties als angstgevoelens en onrust etc.

    Het goeie nieuws is is dat het onderhoud van je fascia redelijk simpel is, zoals bv het uitrollen wat we op 16 november gaan doen. Het heeft direct effect op hoe je je voelt en de souplesse in je lijf.

    Anders gaan trainen heeft ook veel effect, daar ga ik een volgende keer op in. Kom eerst lekker je lijf uitrollen, stress er uit en de rust er in. Je mondhoeken gaan vanzelf omhoog!

    Wat Core Softening is

    Een simpel self-care systeem om de souplesse en vloeibaarheid van je fascia te herstellen en de stress-reflex en het zenuwstelsel te kalmeren zodat je weer naar behoren kunt voelen, en je beter gaat voelen.

    Voor wie het is

    Voor iedereen met een lichaam 😉 Voor iedereen die veel of juist weinig beweegt; zitter of sporter.  Voor mensen die last hebben van stress voor wie het lastig is rust te nemen.  En voor mensen die herstellen van een blessure of operatie. Het gebeurt regelmatig dat wanneer een blessure geheeld is je er nog last houdt. Vaak blijkt dat er nog littekenweefsel rond die plek in het fascia zit wat het stijf en pijnlijk houdt, omdat de energie van beweging kan niet doorgegeven worden als een dominospel in je lijf. Dat kan blijvende klachten geven.

    Hetzelfde geldt na operaties, aan de huid is weinig of niets te zien maar dieper in het lijf beweegt het niet soepel door littekenweefsel. Ooit heeft je fascia dat ontwikkeld ter bescherming van het trauma van de operatie of blessure maar na verloop van tijd zit het vooral in de weg, denk bv aan de diepere lagen in de buik die strak blijven na een keizersnee. Ook na veel jaren is dat goed ‘op te lossen’ met fascia werk en core softening.

    Core Softening

    Zondag 16 november 16.00 – 18.00

    Lijnbaansgracht 67 Amsterdam

    €40,00

    Meer info en aanmelden via CoreBiz.nl   

    @corebiz

  • Terugblik van een gezondheids junkie

    Terugblik van een gezondheids junkie

    Door Jessica Scheper

    Hoe je eet is soms belangrijker dan wat je eet

    Het waren niet de ‘verkeerde’ producten die me ziek maakten. Het was meer hoe ik at. Complexe, moeilijk verteerbare (maar o zo ‘gezonde’!) maaltijden. Mijn neiging om iets direct door te slikken, zonder eerst goed te kauwen. Eten terwijl ik gestrest was, druk was, haast had. Mijn spijsvertering ging daar gewoon keihard van op slot.

    Dat veranderde toen ik meer leerde over Ayurveda, een traditioneel geneessysteem uit India. Vijf jaar geleden kwam dat op mijn pad en bracht het me weer in balans. Daar schreef ik een boek over: Uit de blubber (oorspronkelijk: Het genot van goeie shit).

    Gezond voedsel is subjectief

    Een van de vele dingen die ik heb geleerd tijdens mijn onderzoek voor dat boek, is dat wat voor de een gezond is, voor de ander vergif kan zijn. 

    Dus toen ik afgelopen donderdag een workshop over Ayurveda gaf, begon ik daarmee. Dat elk lichaam uniek is. Dat je moet luisteren naar je eigen lichaam en dat het vooral gaat om stress verminderen en over hoe je eet. Niet per se over welke producten je wel of niet moet eten.

    Ja, Ayurveda raadt bepaald voedsel aan in bepaalde gevallen (per dosha, per situatie). Maar ik denk dat het makkelijk is om daar in door te slaan. Zoals ik dat zelf ook een tijdje deed, aangezien ik een type ben die graag doorslaat. 

    Maar dat levert weer een beperkt dieet op én een gestreste geest (en een gestreste familie, want ik vertelde mijn familie ook graag wat ze wel en niet moesten eten).

    Het is makkelijk om mensen te vertellen welk voedsel wel en niet goed is. Dat gebeurt veel in de health & wellness industrie. Mensen bang maken voor suiker, gluten, kleurstoffen, vet…  En er is altijd een snelle oplossing voor: X, een nieuw product dat al die slechte dingen niet bevat, en je makkelijk kan eten zonder schuldgevoel. Genieten, zonder nare gevolgen. Dat kennen we nu wel.

    Laat je niet foppen

    Maar er is geen snelle oplossing. Het gaat om het veranderen van je leefstijl. Om de tijd te nemen voor je ontbijt, lunch of diner. Om goed te kauwen. Om een mindful momentje te pakken, en tot rust te komen voordat je begint met eten. Even op de yogamat komen, een ademhalingsoefening doen. Geen tv te kijken of mindless scrollen terwijl je aan het eten bent. Dat doet al zoveel wonderen voor je spijsvertering.

    En ik weet het, het is zo moeilijk. Die kleine dingen, die zo goed voor ons zijn, zijn lastig in een maatschappij waarin iedereen maar lijkt te gaan, gaan, gaan. Het brein houdt daar ook van (tenzij het overprikkeld is), van dat gaan en overleven. Dat is waarschijnlijk waarom het zo lastig is om jezelf op die yogamat te slepen of om even rustig te ademen voordat je je tanden in iets zet. Om rust te pakken.

    Rust is cool

    Rust heeft zowat een negatieve ondertoon gekregen, zeker in Nederland. Het wordt geassocieerd met ziekte. ‘Ik ben ziek, dus moet nu echt even rust nemen.’ Dat is onterecht. Rust is goud waard. Rust is wat ons mentaal en fysiek gezond houdt. Rust is wat ons energie geeft. Wat ons heelt. Hoe mooi is dat?! Rust is gewoon vet cool. Dat oefende ik dus ook met de mensen in de workshop. Om, voordat je begint met eten, je ogen te sluiten, adem te halen, contact maken met je lichaam en je ‘rust-en-verteer’-modus te activeren. Daarna aten we iets, bewust wordend van hoe vaak we kauwden en van hoe het aanvoelde en proefde in onze mond. Dat ging er goed in.

    Dus hierbij wens ik je vandaag toe: een heerlijk momentje van rust. Zodat je straks weer keihard kan doorrennen (maar dan liever niet met een mueslireep in je mond – note to self).

    jessicascheper.com

    jessicascheper.com/uit-de-blubber

    TIP
    Meer info over Ayurveda: eisra.nl/home. Dit is het opleidingsinstituut van dr. Mehta, die het boek ‘Ayurvedische voedingsleer in de praktijk’ heeft geschreven dat heeft bijgedragen aan mijn herstel. Ik heb met goedkeuring van hem zijn Dosha-test ook in mijn boek staan, evenals een verwijzing naar zijn werk en instituut.

  • Distributie van props voor yoga en pilateszalen

    Distributie van props voor yoga en pilateszalen

    Binnen yogastudio’s, fysiotherapiepraktijken en andere zorglocaties waar ontspanning, beweging en ademhaling centraal staan, is een betrouwbare voorziening van medische en ondersteunende verbruiksartikelen essentieel. Producten zoals desinfectiemiddelen, houdingsondersteuning, medische yogamatten en therapeutische hulpmiddelen worden structureel geleverd via gespecialiseerde groothandels. Deze groothandels organiseren voorraadbeheer, orderverwerking en aflevering volgens vastgestelde logistieke kaders.

    Registratie en indeling van producten

    Alle artikelen worden geregistreerd in een centrale database waarin kenmerken zoals artikelnummer, fabrikant, houdbaarheid, risicoklasse en verpakkingseenheid worden vastgelegd. Nieuwe producten worden pas toegevoegd na technische validatie en toetsing aan regelgeving. Dit zorgt ervoor dat alleen correct gemarkeerde en juridisch toegelaten producten beschikbaar komen voor distributie.

    Verwerking van bestellingen

    Bestellingen kunnen worden geplaatst via online portals of systeemkoppelingen. De ingevoerde orders worden automatisch verwerkt in het ERP-systeem. Bij beschikbaarheid start het verzamelproces, gevolgd door verpakking en toewijzing van verzendinformatie. Deze werkwijze verkleint de kans op fouten en versnelt de afhandeling van reguliere en herhaalbestellingen.

    Planning en aflevering

    Leveringen verlopen volgens vaste routes met afgesproken tijdvensters. Daarbij wordt rekening gehouden met gevoeligheid voor temperatuur of steriliteit. Zendingen worden logisch gebundeld per regio, afgestemd op volumes en frequentie. Voor afwijkende situaties, zoals spoedaanvragen of aangepaste levermomenten, wordt een aanvullende procedure gehanteerd.

    Beheersing van opslagcondities

    Producten worden opgeslagen in zones die voldoen aan eisen op het gebied van klimaat, veiligheid en risicoclassificatie. Temperatuurmetingen worden continu geregistreerd. Afwijkingen activeren een controleprotocol waarbij betrokken producten tijdelijk worden geblokkeerd totdat inspectie heeft plaatsgevonden.

    Terugvindbaarheid van informatie

    Bij elke zending worden batchnummers, serienummers en vervaldatums gekoppeld aan het klantaccount. Deze gegevens blijven opvraagbaar voor kwaliteitscontrole of terugroepacties. De meldstructuur maakt het mogelijk afwijkingen te registreren met vermelding van tijd, verantwoordelijke en status. Binnen dit proces fungeert eurmedi.com als traceerbare schakel in de distributie van medische artikelen naar yogagerichte zorgaanbieders in Nederland.

    Controle op volledigheid en conformiteit

    Voorafgaand aan transport vindt een controle plaats op aantallen, etikettering en verpakking. Zowel handmatige als digitale controles worden toegepast. Alleen zendingen die volledig voldoen aan de criteria worden vrijgegeven voor verzending. Iedere stap in het proces wordt gelogd, wat zorgt voor een herleidbaar verloop van bestelling tot aflevering.

    Inzage en gegevensopslag

    Transacties, leverhistorie en productinformatie worden veilig opgeslagen. Praktijken en studio’s kunnen via hun account toegang krijgen tot relevante documenten, zoals leverbonnen, facturen en certificaten. Bij een inspectie kunnen de benodigde gegevens snel worden opgevraagd.

    Flexibiliteit in logistieke structuur

    De distributieomgeving is schaalbaar. Extra opslagcapaciteit en aanpassing van routes zijn mogelijk bij toename van vraag, seizoensinvloeden of evenementen. Hiermee blijft een betrouwbare levering ook onder veranderende omstandigheden gewaarborgd.

  • Een ooglidcorrectie?

    Een ooglidcorrectie?

    Mijn moeder was ouderwets en vond ‘mensen zijn goed zoals ze zijn’, en was tegen ingrepen als borstvergrotingen en dergelijke. Wel heeft ze later in haar leven een ooglidcorrectie laten doen om die steeds meer hangende, drukkende en vermoeiende oogleden wat in te nemen. Het zag er heel natuurlijk uit en ze was er de rest van haar leven erg blij mee. Misschien ga ik het ook wel doen, als de oogleden nog meer gaan drukken, en mijn schrijf- en computerwerk in de weg gaan zitten. Hieronder volgt meer informatie.

    Wat je vooraf moet bespreken met een arts

    Een ooglidcorrectie lijkt misschien een relatief kleine ingreep, maar een goed resultaat begint bij een open en eerlijk gesprek met de behandelend arts. Tijdens dit consult krijg je niet alleen informatie over het verloop van de behandeling, maar bespreek je ook je medische achtergrond, verwachtingen en eventuele twijfels. Het is het moment om duidelijkheid te krijgen, zodat je goed voorbereid bent en weet waar je aan toe bent.

    Gezondheidstoestand en medicijngebruik

    Voor de arts is het belangrijk om een compleet beeld te krijgen van je algemene gezondheid. Bepaalde aandoeningen zoals hoge bloeddruk, stollingsproblemen of diabetes kunnen invloed hebben op de ingreep en het herstel. Ook medicijngebruik speelt een rol, vooral bloedverdunners of ontstekingsremmers. Geef dit altijd volledig door, ook als je denkt dat het niet van belang is. Zo kan de arts tijdig bepalen of je iets moet aanpassen voor de behandeling.

    Reden voor de ingreep

    Niet iedereen laat een ooglidcorrectie uitvoeren om dezelfde reden. Bij sommigen speelt het zicht een rol, omdat overhangende oogleden het gezichtsveld beperken. Anderen storen zich aan een vermoeide of boze uitstraling. Leg duidelijk uit wat je stoort en wat je hoopt te bereiken. Dit helpt de arts inschatten of jouw verwachtingen realistisch zijn en of een ooglidcorrectie daarvoor de juiste oplossing is.

    Behandelopties en benadering

    Tijdens het gesprek bespreekt de arts welke aanpak het beste past bij jouw situatie. Gaat het om de bovenste oogleden, de onderste, of beide? Hoe wordt de ingreep uitgevoerd en waar komt het litteken te zitten? Soms is een combinatie met andere behandelingen nodig, zoals een wenkbrauwlift. Een betrouwbare arts zal ook aangeven wat er níét bereikt kan worden met een ooglidcorrectie, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

    Herstelperiode en nazorg

    Een ander belangrijk onderwerp tijdens het consult is het herstel. Vraag hoe lang het duurt voordat je weer normaal kunt functioneren, of je moet koelen, en of er hechtingen verwijderd moeten worden. Bespreek ook wanneer je terug moet komen voor controle. Goede nazorg is minstens zo belangrijk als de ingreep zelf, en voorkomt complicaties of een teleurstellend resultaat.

    De keuze voor een kliniek

    Waar je de behandeling laat uitvoeren, maakt verschil. Ervaren artsen, een veilige omgeving en duidelijke communicatie zorgen voor vertrouwen. Bij SkinSurgery Clinics – specialist in ooglidcorrecties kun je rekenen op een team dat zich specifiek richt op deze ingreep. Tijdens het consult merk je dat direct: er wordt goed geluisterd, vragen worden serieus genomen en je krijgt eerlijke informatie, ook als je twijfelt of het wel de juiste keuze is.

    Kosten en vergoeding

    Tot slot is het verstandig om duidelijkheid te vragen over de kosten. In sommige gevallen wordt een ooglidcorrectie (gedeeltelijk) vergoed, bijvoorbeeld als er sprake is van medische noodzaak. Laat de arts dit objectief beoordelen op basis van de criteria van je zorgverzekeraar. Vraag ook of de prijs inclusief alle controles, eventuele correcties en nazorg is, zodat je later niet voor onverwachte kosten komt te staan.

    skin-surgery.nl/ooglidcorrectie

  • Ondersteuning bij chronische pijn door fysiotherapie

    Ondersteuning bij chronische pijn door fysiotherapie

    Chronische pijn is een klacht die vaak een grote invloed heeft op het dagelijks leven. Het gaat om pijn die langer dan drie maanden aanhoudt en niet vanzelf verdwijnt. Dit kan ontstaan door een blessure, ziekte of langdurige overbelasting. Het kan zowel lichamelijk als mentaal zwaar zijn om hier dagelijks mee om te gaan. Fysio kan ondersteuning bieden door inzicht te geven in het ontstaan van de pijn en door samen te werken aan een passend behandelplan. Voor wie zich verder wil verdiepen in de mogelijkheden, vind je onderaan dit artikel meer informatie.

    Wat chronische pijn betekent voor het dagelijks leven

    Chronische pijn is meer dan alleen een lichamelijke klacht. Het kan leiden tot vermoeidheid, slaapproblemen en beperkingen in werk en sociale activiteiten. Veel mensen passen hun dagelijkse bezigheden aan om de pijn draaglijk te maken. Hierdoor verandert vaak het hele ritme van het leven. Fysio kijkt niet alleen naar de pijn zelf, maar ook naar de manier waarop deze invloed heeft op beweging en functioneren.

    Het belang van een grondige intake

    Een goede begeleiding begint bij een uitgebreid gesprek en onderzoek. Tijdens de intake wordt gekeken naar de klachten, het medische verleden en de activiteiten die dagelijks invloed hebben. Daarnaast onderzoekt de fysio de houding, spierkracht en mobiliteit. Dit helpt om een duidelijk beeld te krijgen van de oorzaken en de factoren die de pijn in stand houden.

    Verschillende behandelmethoden bij chronische pijn

    De behandeling van chronische pijn kan bestaan uit meerdere onderdelen. Oefentherapie helpt om spieren sterker te maken en gewrichten soepeler te houden. Daarnaast kan de fysio technieken toepassen die gericht zijn op ontspanning of pijnvermindering. Het doel is niet altijd om de pijn volledig weg te nemen, maar wel om de invloed ervan op het dagelijks leven zoveel mogelijk te beperken.

    Het vergroten van belastbaarheid

    Bij chronische pijn is het vaak moeilijk om een balans te vinden tussen rust en activiteit. Te veel rust kan leiden tot stijfheid en verminderde conditie, terwijl te veel belasting de pijn kan verergeren. De fysio helpt bij het vinden van een goede opbouw in beweging. Stap voor stap wordt gewerkt aan een betere belastbaarheid, zodat dagelijkse taken weer beter uitvoerbaar worden.

    Het leren omgaan met pijn

    Een belangrijk onderdeel van de begeleiding is leren omgaan met pijn. Dit betekent onder andere het herkennen van signalen van het lichaam, het plannen van activiteiten en het inzetten van ontspanningsoefeningen. Door inzicht te krijgen in de eigen mogelijkheden ontstaat er meer grip op de situatie. Zo kan de pijn draaglijker worden en neemt de kwaliteit van leven toe.

    Langdurige begeleiding en nazorg

    Chronische pijn vraagt vaak om langdurige begeleiding. Het is niet altijd mogelijk om de klachten volledig te laten verdwijnen, maar er kan wel gewerkt worden aan een manier van leven waarin de pijn minder bepalend is. Met regelmatige begeleiding blijft de voortgang bewaakt en kan het behandelplan waar nodig worden aangepast. Op die manier wordt het herstelproces zo goed mogelijk ondersteund en blijft de patiënt niet alleen staan in dit traject.

    fysiotherapieachtsebarrier.nl