Categorie: Reportages

Als je er vanuit gaat dat alles met elkaar in verbinding staat, dan bied je jezelf de mogelijkheid om heel veel liefde, licht en dankbaarheid te voelen. Je kunt dan leven vanuit je hart: bewust en in verbinding met je kern. Holistisch leven omvat dit allemaal. Door holistisch te leven, ben je in staat om de mooiste én gelukkigste versie van jezelf te zijn. En dat is voor iedereen weggelegd.

Bij holistisch leven is bewustwording het sleutelwoord. Als je je niet bewust bent van alles wat zich in en om jou heen afspeelt, dan zul je nooit de balans vinden om écht gelukkig te zijn. Holistisch leven is een levenswijze die je in verbinding laat komen met wie je werkelijk bent, vanuit je essentie. Daar ben je heel en compleet, zonder oordelen, zonder ervaringen, zonder verwachtingen en zonder overtuigingen en belemmerende patronen. Zuiver en puur dus, zoals bij je geboorte. Als je daarmee verbonden bent, dan voel je je écht in balans.

Vijf niveaus voor gezondheid

Als mens besta je vanuit een holistisch oogpunt uit vijf niveaus, die met elkaar in verbinding staan: fysiek (lichamelijk), emotioneel (je gevoelens), mentaal (gedachten, ratio), energetisch (je energiehuishouding) en spiritueel (je ziel, je diepste wensen en verlangens). Door al deze niveaus gezond te houden, ben je holistisch in balans. En dat is echt niet zo ingewikkeld als het misschien klinkt. De sleutel ben jij namelijk zelf: de regisseur van je eigen leven. Wat er buiten jou om gebeurt, is niet beheersbaar. Wat jij zelf doet, denkt en voelt en hoe je met jouw ervaringen omgaat, ligt echter wel in je eigen handen. Met andere woorden: je bent verantwoordelijk voor je eigen geluk. En die vind je daar waar je zo zuiver, puur en licht bent: in je essentie.

Je intuïtie

Als je in verbinding bent met je essentie, dan ken je jezelf zoals je werkelijk bent: licht, bewust en onvoorwaardelijk liefdevol. Om dit te bereiken is het belangrijk om te leren luisteren naar je intuïtie. Door te leren luisteren naar je intuïtie, zul je de juiste keuzes maken. Je intuïtie zet je altijd op de juiste weg, omdat het je innerlijke stem is die spreekt vanuit je essentie. Om je intuïtie zuiver en puur te laten spreken, is het noodzakelijk om alles wat vanuit je ratio tegen je spreekt, uit te schakelen. Je gedachtepatronen, de belemmerende stemmetjes in je hoofd, je overtuigingen: dit zijn allemaal voorbeelden van ratio. Als je wilt horen wat je intuïtie je te vertellen heeft, is stilte in jezelf dus heel essentieel. En in die stilte vind je antwoorden en inzichten die heel waardevol zijn, omdat ze je verder helpen op je levensweg. Zo word je je bewust van die verbinding tussen de holistische niveaus: lichaam, emoties, geest, energie en spiritualiteit. Je intuïtie vertelt je op elk van deze niveaus wat je werkelijk nodig hebt om gelukkig en gezond te zijn.

Ontvang voor slechts €19,95 zes keer per jaar hét blad over alles dat te maken heeft met yoga, meditatie, mindfulness en selfcare. 

Voeding

Als je jezelf op elk niveau vanuit jouw bron van licht en liefde voedt met wat je intuïtie je vertelt, dan voed je jezelf dus op holistische wijze. Dat ziet er als volgt uit:

• Fysiek: eten, drinken, rust en beweging
• Mentaal: gedachten, ideeën, mentale uitdaging, studie, lezen, televisie, sociale media
• Emotioneel: knuffels, aanrakingen, mooie herinneringen, liefde, plezier
• Energetisch: slaap, sociale contacten, sport
• Spiritueel: je wensen, diepe verlangens en jouw zielsmissie

Holistisch leven betekent dus ook, dat je voor elk van je holistische niveaus bewust, voldoende en juiste voeding kiest. Wat jij nodig hebt, hoeveel en in welke mate, zul je ontdekken op een bewustwordingsreis waarin je jezelf gaat leren kennen, vanuit je essentie. Op die reis mag je alles wat je tegenkomt omarmen, doorvoelen en indien het geen juiste voeding is voor jou, loslaten. Zo ontdek je ook dat je écht de regisseur bent over je eigen leven. Je kunt gebeurtenissen uit je verleden niet veranderen, maar je kunt wel veranderen hoe je er mee omgaat. Hoe je erover denkt, wat je erbij voelt en hoe je hier wel of geen positieve energie uithaalt bijvoorbeeld. Als je dat kunt, dan voel je je fysiek ook gezond en maak je veel eenvoudiger contact met je spirituele niveau om nog meer aan je diepste verlangens te kunnen voldoen. Zo maak je de cirkel rond en zijn al je holistische niveaus in verbinding en in balans.

Licht, gelukkig en onvoorwaardelijk

Als je de verbinding met je essentie ervaart, voel je ook hoe licht, puur en vol van eenvoud geluk feitelijk is. Omdat je in je essentie geen oordelen of verwachtingen hoeft te hebben, is die lichtheid zo vanzelfsprekend. Het is een manier van leven waarin je bewust en verbonden bent, met jezelf en met alles om je heen. In een holistisch leven kun je zijn wie je werkelijk bent. Je volgt geen patronen, hebt geen belemmerende overtuigingen en weet hoe je tegenslagen kunt omdraaien tot iets positiefs. Het enige wat je volgt, is je intuïtie, wat jou je werkelijke diepe verlangens laat voelen.

Wil je ook ontdekken wat je écht nodig hebt om holistisch in balans te zijn? Volg dan de online cursus Holistisch voeden bij ZoMa Opleidingen. Als lezer van dit artikel krijg je € 100 korting. Vul bij je aanmelding de code ZOMAPC860 invult en je betaalt slechts € 99 i.p.v. € 199.

Tekst: Emilie Escher

De 94-jarige Annemieke Mol doet al bijna haar hele leven Feldenkrais. De kleine minimale bewegingen houden haar fit. ‘Die eerste keer was voor mij een aha-erlebnis. Het opende een repertoire van eindeloze mogelijkheden.’

Haar stem klinkt ferm en krachtig en haar ogen staan helder en alert. Ze gaat nog naar films en concerten, wiedt onkruid in de tuin, zit in een leesclub, speelt elke dag piano, kookt voor vrienden en geeft elke week in het hofje, waar ze woont, een les Feldenkrais aan medebewoonsters. Feldenkrais is een bewegingsleer die is ontwikkeld door de Israëlische natuurkundige Moshe Feldenkrais. Annemieke was een van de eerste leerlingen in Nederland. Het móet haast wel Feldenkrais zijn die haar zo levenslustig houdt. Annemieke vindt het leuk om erover te vertellen, maar alleen als ik eerst een les bij haar volg. ‘Dan krijg je toch het beste idee.’ En zo lig ik op een dinsdagochtend met een stuk of acht hofjesbewoonsters op de mat.

De les vindt hoofdzakelijk liggend plaats en draait om kleine bewegingen. Annemieke loopt om ons heen en instrueert nauwkeurig welke houding we moeten aannemen, en met welk lichaamsdeel en hoe we moeten bewegen. ‘Wat gebeurt er nu in je lichaam?’ vraagt ze herhaaldelijk. Omdat ze ons ook met klem heeft verzocht niet hardop te antwoorden op haar vragen en vooral zelf géén vragen te stellen is het stil. Er is één reeks bewegingen die ze een paar keer herhaalt. Liggend op onze zij, knieën een beetje opgetrokken, de armen aan dezelfde kant op elkaar, strijken we met de bovenste hand over de onderste en daar voorbij, zo ver mogelijk. Daarna terug over dezelfde onderliggende hand en arm, via schouder, borst, sleutelbeen naar de andere kant van het lichaam totdat we met beide armen gespreid liggen. We doen hetzelfde op de andere zijde. ‘Wat doet het met je lichaam?’ vraagt ze weer. ‘Het het geeft een heerlijke rek in de ribben,’ antwoord ik in stilte.

Vragen-verbod

Een week later drinken we koffie in haar appartement. Boven de bank hangt een schilderij van haar dochter die kunstenaar is. Op tafel staat een spelt-banaan-abrikozen-pecan-cake die ze zelf gebakken heeft. Ze begint over het vragen-verbod tijdens de les. ‘Je moet zélf voelen en ontdekken wat een beweging met je doet. Dat is waar de hele Feldenkrais-methode om draait. ‘Lichaamsbewustzijn’. Het onderzoeken van eindeloze bewegingsmogelijkheden.

De meeste mensen hebben volgens Annemieke geen idee hoe hun lichaam er vanbinnen uitziet en wat er gebeurt. ‘Dat je ribben aan je wervels zitten bijvoorbeeld weten een heleboel mensen al niet.’ ‘Met Feldenkrais kunnen tot dan toe onbekende bewegingen wanneer ze prettig aanvoelen deel gaan uitmaken van ons zenuwstelsel en zo toegevoegd worden in ons ‘bewegingspakket’, legt ze uit. Dat kan leiden tot een betere lichaamshouding, of het aanleren van een nieuwe fysieke vaardigheid. ‘Iemand die bijvoorbeeld voor zijn werk altijd moet omkijken en dat niet voldoende kan en daarna wel, heeft daar plezier van.’ 

Knieblessure

Wanneer Moshe Feldenkrais zelf geen ernstige knieblessure had opgelopen tijdens een partijtje voetbal, dan was zijn bewegingsleer er misschien nooit geweest. Hij wilde zich niet laten opereren, vanwege het risico op mislukking. Door op alle mogelijke manieren te bewegen, leerde hij zichzelf weer lopen. Daarbij moet wel even aangemerkt worden dat hij zijn hele leven al buitengewoon sportief en fysiek was. Annemieke vertelt hoe haar oude leermeester het antisemitisme in zijn geboorteland Rusland ontvluchtte en als achttienjarige jongen te voet naar het beloofde land ging. Hij woonde als vluchteling op het strand van Israël en hield zijn Arabische belagers met jiujitsu-bewegingen van het lijf. Toen hij later in Parijs bij Joliot-Curie natuurkundestudeerde en de bekende judomeester Jigoro Kano ontmoette, instrueerde Kano hem verder in judo. In de oorlog gaf Moshe, vanuit Frankrijk gevlucht naar Engeland, judoles aan Engelse officieren. ’Als er één iemand ‘lichaamsbewust’ was, dan was het Moshe Feldenkrais wel.’

Wat op Annemieke grote indruk maakte was zijn werk met spastische kinderen. ‘Ik heb hem met hen bezig gezien. Hij had prachtige grote handen waarmee hij bepaalde bewegingen in gang zette die ze eerder niet konden maken. Het was zo ontroerend. Die kinderen bloeiden helemaal op. Fenomenaal was het.’

Hij klinkt als een soort tovenaar, maar zijn leer is allesbehalve hocus pocus of zweverig, benadrukt Annemieke. ‘Ik moet daar niets van hebben. Hij was een zeer intelligente fysicus en was gewend exact te denken.’ 

Tanzania

Annemieke had een spannend leven: ze woonde met man en kinderen in Tanzania, waar ze een ziekenhuis bouwden. Annemieke was fysiotherapeut. In 1980 kwam ze in aanraking met Feldenkrais, ze volgde uit belangstelling een cursus. ‘Tijdens die les draaide het om een beweging.’ Ze strijkt heen weer over een bovenarm. ‘Alsof je viool speelt. Een hele kleine beweging, maar voor mij opende het een repertoire van eindeloze mogelijkheden. Wat er dan allemaal gebeurt in je ribbenkast, in je bekken. Het was voor mij een aha-erlebnis.’ Feldenkrais is volkomen geïntegreerd in haar manier van bewegen. Helemaal een wondermiddel is het natuurlijk niet. Er zijn sommige krachten in het lichaam, waar zelfs Feldenkrais niets aan kan doen. Ze wijst naar haar scheefstaande schouder. ‘Kijk, dit is gewoon een vreselijke scoliose, en de ouderdom. Zo’n lichaam raakt op. Maar het komt vooral door Feldenkrais dat ik nog zo goed functioneer. Het zit ook wel een beetje in de genen. Mijn moeder werd 98 en ik heb nog een tante van 108.’

Dit artikel is al eerder verschenen in ons blad Yoga Internationaal nr. 1 2019. 

Ontvang voor slechts €19,95 zes keer per jaar hét blad over alles dat te maken heeft met yoga, meditatie, mindfulness en selfcare.

Tekst: Emilie Escher

Haar houding is zo fier dat mensen haar op straat nakijken. ‘Dat komt echt door de yoga,’ zegt de 82-jarige Gina Veenstra-Ettema. Het liefst doet ze de krijger, die past ook bij haar strijdbaarheid.

Haar man en kinderen waren totaal onbekend met yoga toen zij ermee begon, ze dachten dat ze in een sekte terecht was gekomen. De 82-jarige Gina Veenstra-Ettema uit het Amsterdamse Bos en Lommer trok zich er niets van aan en ging lekker yoga doen. Eerst in De Kosmos, maar daar was de lerares haar een beetje te dwingend. Toen bij Peter Hin in spiritueel centrum de Roos, dat was het helemaal voor haar. Bij Peter zit ze al tweeëntwintig jaar en ze gaat er nooit meer weg. Gina: ‘Hij is open en vriendelijk en zegt altijd: ‘Wat je kan, dat doe je, wat je niet kan doe je niet, maar het is wel goed om je grenzen op te zoeken.’ Ik vind dat ook fijn, helemaal na die heupoperatie.’

Knalroze t-shirt

Anderhalf jaar geleden stond ze in haar regenpak te wachten voor een brug, toen haar fiets begon te schuiven. Ze maakte een enorme smak, brak haar heup en moest geopereerd worden en daarna maandenlang revalideren. ‘Ik vond het vreselijk dat ik niet naar yoga kon.’ Maar ze is er weer helemaal bij. Vandaag in een vrolijk knalroze T-shirt, dat meer vrouwen van haar leeftijd zouden moeten dragen. Net voor de les begint laat Gina nog even wat foto’s van haar vijfjarige kleinzoon zien aan de yogadocent. ‘Peter is gewoon een grote vriend. In het revalidatiecentrum zocht hij me op. En ook als het thuis niet lekker gaat, ik heb een invalide man, kan ik daar na de les met Peter over praten. Hij komt met een wijs woord, of raadt een oefening aan.

Tijdens de les is duidelijk dat Peter Gina goed in de gaten houdt. ‘Gaat het Gina?’, vraagt hij af en toe. Alle matjes zijn bezet door levendige vrouwen van oma-leeftijd. Peter laat ze in een flink tempo in allerlei houdingen hun armen, schouders en rug strekken. De bovenrug, daar draait het om in zijn les. Wanneer je bovenrug soepel is, trek je niet krom en zie je beter waar je loopt en dat verkleint de kans op een val, is zijn stellige overtuiging. De val van Gina was gewoon domme pech. Met haar houding had het niets te maken, want die is kaarsrecht. ‘Mensen op straat kijken me altijd na. Dat heeft echt met de yogalessen van Peter te maken. Hij besteedt heel veel aandacht aan ruggen en schouders. En ik doe natuurlijk ook thuis oefeningen.’ 

Geboren strijder

Haar favoriete oefening is de krijger, jammer genoeg doet Peter die niet in de les. Ze stapt met een been naar voren, buigt haar knie en strekt haar armen omhoog. ‘Deze oefening staat het dichtste bij wie ik ben. Zo voel ik de kracht in me opkomen.’ Die kracht heeft haar al door heel wat tegenslag heen geholpen. De laatste vijfentwintig jaar heeft ze te maken gehad met een aneurysma, twee buikoperaties en de net genoemde heupoperatie. In haar jeugd zat het ook niet echt mee. Als veertienjarig meisje in een heel groot gezin, werd ze door haar vader van school gehaald om mee te helpen in de huishouding en de kruidenierszaak. ‘Dat was normaal in die tijd. Ik vond dat heel erg want ik wilde doorleren. Het schijnt dat ik in die tijd veel gemopperd heb.’ Als geboren strijder lukte het haar op volwassen leeftijd toch werk te vinden. Ze voerde gesprekken met ouderen die na een ziekenhuisverblijf zorg nodig hadden, om te kijken wat voor vervolgtraject bij hen paste. Er was een verpleegster die haar verzorgende talent zag en haar zei dat ze de verpleging in moest. Ze regelde een opleiding in Utrecht en Gina kreeg een baan als verpleegster in het voormalige Binnengasthuis te Amsterdam. Totdat ze ging trouwen en tot haar grote verdriet moest stoppen. ‘Zo ging dat toen.’ 

Ontvang voor slechts €19,95 zes keer per jaar hét blad over alles dat te maken heeft met yoga, meditatie, mindfulness en selfcare.

Verstand op nul

Pas toen haar kinderen groot waren, heeft ze zich echt kunnen ontplooien. Ze paste jarenlang op twee jongetjes in Haarlem, zette de Belcirkel op voor bejaarden in Bos en Lommer en hielp het Amsterdamse Buurvrouwen Contact opzetten, dat bestond uit een groep vrijwilligers die buitenlandse vrouwen met Nederlandse les hielpen. Kortom, ze heeft nooit stil gezeten en dat doet ze nog niet. Ze reist veel, ze is net terug van een yoga-week in Frankrijk, ze leest graag, schrijft verhaaltjes, zit op Sacrale Dans en slaat iedere ochtend haar iPad open voor de cursus ‘Beter Spellen’ in het Duits en Frans. ‘De kers op de taart’ is haar vijfjarige kleinzoon Elvis. ‘Hij doet ook aan yoga.’ Minder fijne dingen zijn er ook. De pijn in haar heup. Een invalide, zieke man die wel zegt dat het goed met hem gaat maar ondertussen… Haar lieve oudste zus die langzaam maar zeker achteruit gaat. Het grijpt haar aan. Dáárom is die yogales zo fijn. ‘Het is heerlijk om hier naartoe te gaan, ik vergeet alles, mijn verstand gaat op nul en alle beslommeringen vallen weg.’

Dit artikel is al eerder verschenen in ons blad Yoga Internationaal nr. 6 2018.