Auteur: Marciel Witteman

  • Recept: Sinaasappel Bircher muesli met vijg

    Recept: Sinaasappel Bircher muesli met vijg

    Eén van Lisa’s lievelingsontbijtjes van vroeger; Bircher muesli. Te danken aan de Zwitserse arts ‘Bircher-Benner’ die zijn muesli van tevoren weekte in fruitsap. Een uiterst geschikt ontbijtje dat je ’s avonds in 5 minuten klaarmaakt en ’s ochtends meteen kan meenemen naar werk, school of direct kunt opeten. “Ik zou dit echt elke dag kunnen eten”, aldus de populaire veganiste Lisa goes Vegan. 

    Sinaasappel Bircher muesli met vijg - Lisa Goes Vegan

    Bereidingstijd: 5 minuten 

    Ingrediënten voor 2 porties:

    • 120 gram havervlokken
    • 200 ml amandel- of rijstmelk 
    • 2 sinaasappels
    • 2 vijgen 
    • 1 tl vanillepoeder
    • 1 el chiazaad (optioneel)

     

    Maak dit ontbijtje de avond van tevoren zodat ’s ochtends alle smaken goed zijn ingetrokken. Meng de havervlokken, amandel/rijstmelk, vanillepoeder, chiazaad, rasp en sap van 1 sinaasappel in een kom. Zet de kom afgedekt in de koelkast. Laat de Bircher muesli een nachtje weken zodat het mengsel indikt.

    Verdeel ’s ochtends de Bircher muesli in 2 porties. Pel de andere sinaasappel en snijd in stukjes. Snijd 1 vijg in dunne plakjes en plak ze aan de binnenkant van 2 glazen potjes. Vul de potjes met Bircher muesli en top met de stukjes sinaasappel en vijg. 

    Variatietip: Vervang de vijg door geraspte appel, stukjes peer, kaneel en rozijnen voor een ‘appeltaart’ variant. 

  • Balans en Vrijheid: een wijze les van twee yogahelden

    Balans en Vrijheid: een wijze les van twee yogahelden

    We ervaren dat yoga gaat om balans; om dat gevoel van vrijheid. Minder bekend is echter waar deze gevoelens vandaan komen. Hier worden twee yogaposes besproken die gebaseerd zijn op mythologische helden uit India. Door het aannemen van de houdingen hopen wij simultaan de kalme wijsheid van deze geesten over te nemen.

    Virabhadrasana II (Strijder Pose II)

    Deze pose is uiterst geschikt voor wanneer het leven even te veel van je eist. Virabhadra was namelijk een groot strijder die ons eraan herinnert hoe we een goede balans houden. Hij was de zoon van god Shiva (de vernietiger) en zijn vrouw Sati. Toen Sati stierf, trok Shiva zijn haar uit in wanhoop. Uit de lokken werd Virabhadra geboren. Hij werd de aanvoerder van het leger dat zijn moeders dood zou wreken. Virabhadra vernietigt om te redden. Zijn echte vijand is het ego en door dit symbool te verslaan, herinnert hij ons aan het belang van bescheidenheid. De serene strijder heeft een bovennatuurlijke visie; hij ziet alles. De tweede strijder pose is afgeleid van de naam ‘Virabhadra’ en het doel van de pose is ook gebaseerd op deze mythe. Bij de Virabhadrasana II kijk je alle kanten uit, maar probeer je je balans in het midden te houden. Door het centreren van je lichaam word je niet alle kanten uitgetrokken en blijf je dicht bij jezelf.

    Astavakrasana

    Astavakra verbeterde zijn vader al vanuit de baarmoeder. Toen hij in zijn moeders buik zat, hoorde hij dat zijn vader fouten maakte bij het voordragen van verzen. In zijn woede vervloekte Astavakra’s vader hem en Astavakra werd misvormd geboren. Zijn lichaam verboog zich in acht (asta) scheve hoeken (vakra). Uiteindelijk werd de jongen bewonderd om zijn doorzettingsvermogen, vroomheid en intelligentie. Hij bleef ondanks de vloek een loyale zoon. Toen zijn vader na een verloren debat verbannen werd naar het waterige rijk van Varuna (god van de dood), haastte Astavakra zich om zijn vader te redden. Hij slaagde erin zijn vader te bevrijden, tegen ieders verwachtingen in. De mensen die hem eerder belachelijk hadden gemaakt, werden nu zijn volgelingen. Dit verhaal laat zien dat je niet moet oordelen op uiterlijk. De pose Astavakrasana is gebaseerd op dit verhaal en we zien dat de moraal duidelijk weerspiegeld wordt in de oefening. Astavakrasana lijkt erg moeilijk, maar is simpel wanneer je de techniek beheerst. Een situatie is niet zo erg als die lijkt, wanneer je weet hoe je ermee om moet gaan. In tegenstelling tot andere yogaposes vergt de Astavakrasana meer kennis dan moeite. Het is geen vechtpose –  het primaire gevoel is vrijheid.

  • De twee wolven in onze gedachten

    De twee wolven in onze gedachten

    Een oude Cherokee-indiaan vertelde op een avond aan zijn kleinzoon over de strijd die binnenin iedereen woedt. Een inspirerend verhaal om je gedachten op te vestigen tijdens de volgende yogasessie: een legende over twee wolven in onze harten.

    De innerlijke strijd

    Op een dag besloot een oude man zijn kleinzoon les te geven over het leven. “Er is binnenin mij een gevecht aan de gang” zei hij tegen de jongen. “Het is een vreselijk gevecht tussen twee wolven. De ene is kwaad – hij is woede, jaloezie, verdriet, spijt, hebzucht, arrogantie, zelfmedelijden, schuldgevoel, verwijten, minderwaardigheid, leugens, valse trots, superioriteit en ego”. De man vervolgde: “De andere is goed – hij is geluk, vrede, liefde, hoop, sereniteit, bescheidenheid, vriendelijkheid, liefdadigheid, empathie, gulheid, waarheid, medeleven en vertrouwen. Hetzelfde gevecht is binnenin jou bezig – en binnenin iedereen.”

    De kleinzoon dacht een paar minuten na en stelde zijn opa toen de vraag: “Welke wolf wint?”

    De oude man antwoordde enkel, “De wolf die je voedt.”

    Kwestie van winnen of harmonie?

    We kunnen ons afvragen of er wel sprake is van ‘winnen’. Horen de twee niet in harmonie te zijn? Moeten we de kwade wolf laten verhongeren? Je zou de twee wolven ook als yin en yang kunnen zien. Yin en yang symboliseren tegenstellingen die in harmonie moeten zijn, terwijl de twee wolven in dit verhaal staan voor een scherpe scheiding tussen goed en kwaad. Vraag jezelf een af: Zijn woede en zelfmedelijden altijd slecht? Is ego altijd beter dan bescheidenheid? Kortom, moeten we die slechte wolf wel laten verhongeren?

    ​NB: Het is niet duidelijk waar dit verhaal is ontstaan, al is de ‘Cherokee’ versie met de twee wolven nu verreweg de bekendste.

  • Meditatie: Ontspanning in Licht

    Meditatie: Ontspanning in Licht

    Vandaag doet Kristel van Deursen met ons een Lichtmeditatie, Ontspanning in Licht. Deze meditatie is opgenomen tijdens de 1e les van haar LICHTopleiding (4e editie). Van Deursen wenst iedereen een LICHT LEVEN toe met Vreugde, Vrijheid en Scheppingskracht.

    ​(Speel onderstaande video af)

    Be The Change Challenge

    Deze meditatie is afkomstig uit de 21-daagse Be The Change Challenge van het Healing Garden Festival. 21 dagen, omdat dat de tijd is om nieuwe patronen aan te leren. Een initiatief van de Healing Garden Crew om de liefde voor onszelf te vergroten. Want de wereld verbeteren door goed te doen en zaken buiten onszelf te verbeteren is een mooi begin, maar hoe cliché ook – een betere wereld begint toch echt bij jezelf. Hou van jezelf, accepteer wie je bent.

    Als je goed in je vel zit, straal je dat uit naar de wereld om je heen. En geloof het of niet: anderen voelen dat een varen daarop mee. Om je een voorbeeld te geven: let maar eens op hoe mensen op straat op je reageren als je naar ze lacht, of als je chagrijnig naar ze kijkt. Juist! Dat krijg je terug. “Be the change you wish to see in the world.”

  • Rustdag – Dag 9

    Rustdag – Dag 9

    Gisteravond speelde mijn maag al op en vannacht werd dat nog erger. Het is hier een bekend verschijnsel. India staat samen met Egypte bekend om zijn slechte hygiënische omstandigheden, dus dat gaat altijd een keer mis als je hier bent. Van de week kregen we rauwkost en die zag er heerlijk uit, dus zonder te veel na te denken had ik het al opgeschept en opgegeten. Het is fijn als je eens iets anders krijgt dan rijst met bonen. Maar ja, nu zijn de gevolgen te merken en voelt mijn maag aan alsof er een steen in zit.

    Even bijkomen

    Een beetje diarree en een misselijk gevoel, dat hield mij vannacht uit mijn slaap. Ik besluit om het eerste deel van het ochtendprogramma over te slaan en eerst even bij te slapen. Vandaag begint ook het zomerrooster en dat betekent dat alles in de ochtend een half uur vroeger is. Vijf uur beginnen in plaats van halfzes, dat gaat het voor mij nu niet worden dus ik draai me nog een keertje om en slaap wat bij.

    Schone messen brengt ongeluk?

    Bij het ontbijt doe ik het rustig aan, de noodlepap (ja echt waar!) gaat nog wel, maar de rijst met pittige saus sla ik af. Ook voor het uurtje Karma Yoga voel ik me nog niet fit genoeg, pas daarna om halfelf sluit ik aan bij het programma.
    Arjen heeft wel alles gevolgd en heeft bij de Karma Yoga met een groepje mensen de keuken gepoetst. Dat was hard nodig want er wordt hier weinig schoongemaakt, dus ook niet in de keuken. Toen de kok even niet keek werden ook de koksmessen uitgebreid gepoetst, Dat viel niet in goede aarde bij de kok want ze denken hier dat het ongeluk brengt als je deze messen schoongemaakt.

    Achtvoudig pad van Patanjali

    Bij de ochtendles krijgen we de rest van de video van Swami Rama te zien en gaan we verder over het achtvoudig pad van Patanjali. ‘De Yama’s en Niyama’s zijn als de zijkanten van de ladder’ legt Savitri uit, ‘zonder deze leefregels als basis kun je de ladder niet opklommen. Het is heel belangrijk dat je je goed voorbereidt als je begint met meditatie. Je neemt een positie aan die je een uur kan volhouden’, ja daar heeft ze wel een punt. Het is mij nog niet gelukt om een uur goed te blijven zitten om te mediteren. Meditatie en zelfobservatie gaan hand in hand. Het is belangrijk dat je je eigen mind goed leert kennen om zo verder te komen in meditatie. De goede positie is dus belangrijk, plus de meesterschap over de adem.

    Meditatie en mantra

    Ze gaat ook nog in op de Kosha’s, de verschillende lagen in jezelf. Je begint met het fysieke lichaam, Ana maya Kosha, en gaat dan verder met de volgende laag: Prana maya Kosha, het energielichaam. Zo keer je steeds verder naar binnen en komen er achtereen volgens nog Mano maya Kosha, de laag van het lagere verstand en Vyjnana maya Kosha, de hogere kennis, en dan het zaligheidslichaam: Ananda maya Kosha. Dat is de laag die om je ziel, je ware Zelf zit. Deze week is bedoeld om te oefenen en verder te komen in meditatie door middel van een mantra. De mantra komt uit de stilte, het is niet bedacht door de initiator. Het is een geluid dat komt uit de stilte en terug gaat naar de stilte net als ‘ohm’ of ‘amen’. De mind gaat dan mee in de stilte. We krijgen het advies om daarbij sutra 1.14 van Patanjali te bestuderen.  Laat je oefening solide worden en stevig, zonder onderbreking. Het voelt dan fijn en je kijkt ernaar uit. Het is betekenisvol voor je en niet alleen een discipline. Het is belangrijk dat je dagelijks oefent in meditatie, op dezelfde tijd van de dag zodat je eraan went, net als de tijd van de maaltijd.

    Hulpmiddelen bij het zitten in meditatie

    ’s Middags krijgen we een foundation les. Dat wil zeggen dat je aan de slag gaat met de basisbeginselen. De Himalaya traditie is een eeuwenoude methode die al meer dan 5000 jaar doorgegeven wordt van meester op leerling. Het heeft geen dogma’s of vaste regels maar leidt de leerlingen naar Zelfkennis. AHYMSIN, de Himalaya yoga en meditatie association is opgezet door Swami Rama en zijn volgeling Swami Veda Bharati. Meditatie is de belangrijkste pijler van deze traditie en verder zijn er verschillende aspecten zoals het volgen van de stappen van het achtvoudig pad van Patanjali. In deze les leren we de drie basisbeginselen: hoe je moet zitten, hoe je bezig moet zijn met je adem en hoe je moet mediteren. Bij het zitten zijn hoofd, nek en romp in een rechte lijn, maar volg je wel de natuurlijk lijn van de wervelkolom. Daarom is het belangrijk dat je hulpmiddelen gebruikt, zoals de opgevouwen deken. Er wordt nog een keer voorgedaan hoe je deken in vieren kan vouwen, je zit dan wat hoger en laat de knieën naar de grond zakken in meditatiezit. Je voeten liggen niet op elkaar zoals in kleermakerszit maar voor elkaar in Samyama, gelijke zit. Bij mij levert dit meteen al problemen op, vanwege een scheefstand in rug en bekken kan mijn rechterheup niet zo ver zakken naar de grond. Ik krijg het advies om een zandzakje te gebruiken. Dat scheelt inderdaad een stuk, nu kan mijn heup meer ontspannen. Ik kan dit later in de middag gaan toepassen als we gaan mediteren met Swami Ritavan.

    Savasana

    Maar eerst nog een les van Savitri, ze is streng vanmiddag en vindt dat we zelf veel meer moeten oefenen. Als docent moet je de leerlingen goed kunnen begeleiden en dat kan alleen als je elke dag zelf je oefeningen doet en ervaart wat er gebeurt. Ze benadrukt dat Savasana een dagelijkse oefening moet zijn en niet in bed om in slaap te vallen maar op je yogamat. Je doet Savasana met een volledig bewustzijn, niet alleen om te ontspannen, maar om de invloed van de indrukken die je in je systeem hebt opgeslagen (Samskara’s) te verminderen. ‘Neem het niet te licht op’, zegt ze, ‘want uiteindelijk kun je daarmee zelfs je genen veranderen’. 

  • Soulmates: Soulsisters Wendy & Sari

    Soulmates: Soulsisters Wendy & Sari

    Sari Schnitfink van Yoga Home, Yoga-academie Tula, en Wendy Manintveld van Yoga in Laren zijn beste vriendinnen vanaf het eerste moment dat ze elkaar twintig jaar geleden leerden kennen bij de raja-yoga opleiding van Jan van Opzeeland. Vriendschap en samenwerking, is dat goed te combineren, vragen we ons hier graag af bij YI.

    Soul SistersWaarom soulsisters?

    SARI: Door de leuke klik. We vullen elkaar heel goed aan, het leek vanaf de eerste dag alsof we elkaar al heel lang kenden.

    WENDY: (Lacht.) Ja, we denken graag dat we zusjes waren in Noorwegen in een ander leven. Dat is wat Jan van Opzeeland in een meditatie doorkreeg. Wie weet, het voelt wel zo.

    Vertel eens wat over het verleden

    SARI: Ik groeide op in Finland en heb een heel veilige jeugd gehad: midden in de natuur, omringd door familie en warmte. Het yogazaadje kwam van een van de eerste hatha-yogadocentes in Finland, mijn tante Kaisa Kuorelahti, die mij van mijn 12de tot 16de les heeft gegeven. Ik nam het nog niet zo serieus, maar het gaf mij wel een goed gevoel. Thuis aten we meestal puur en gezond en ik heb heel veel gesport. Ik haalde het vwo, studeerde menswetenschappen en volgde de modeacademie. Daarna heb ik een tijdje in Londen en Parijs gewoond, toen weer terug naar Finland. Vrij snel daarna ben ik naar Nederland verhuisd en moeder geworden van drie kinderen. In die tijd ging ik yoga bij Jan volgen.

    Is er bij jou ook een vroege link naar yoga?

    WENDY: Ik heb veel gereisd met mijn ouders en mijn vroege jeugd in Australië en India doorgebracht. Op mijn 14de vertrokken we naar Mumbai en ging ik met mijn zusje voor het eerst naar school. Dat maakte enorme indruk. Ik besloot terug te gaan naar Nederland om mijn school af te maken en ging bij mijn oom en tante wonen. Ik miste India wel: India is zo mooi en overwhelming door alle contrasten. Daar genoot ik van en ik voelde me meteen thuis. Dat jaar in India was eigenlijk het mooiste van mijn jeugd. En ik maakte er kennis met Transcendente Meditatie (TM): mijn moeder en ik werden door Maharishi Mahesh Yogi ingewijd in TM. Terug in Nederland ging ik door met TM en volgde een van mijn andere passies: dansen. Ik deed beatballet, kwam in het showballet van Penney de Jager en ging daarna lesgeven aan kinderen.
    Van kinds af aan laat ik me leiden door mijn intuïtie en weet zo wat ik ga doen. In India zei ik bijvoorbeeld al: ‘Ik ga dansen bij Penney de Jager en lesgeven aan kinderen,’ dat wist ik gewoon. Na drie jaar bij Penney heb ik nog ruim drie jaar in de danswereld gewerkt, maar door financieel mismanagement ben ik eruit gestapt toen ik 23 was.
    Dat gevecht de hele tijd, dat wilde ik niet meer: ik zocht meer naar waarachtigheid. Dat biedt yoga ons, maar tegenwoordig lijkt yoga door populariteit jammer genoeg dezelfde kant op te gaan. Na mijn danstijd ben ik een aantal jaren stewardess geweest. Daarna volgde ik een opleiding tot vinoloog, richtte een wijn-adviesbureau op, organiseerde proeverijen en begon met de import van wijn begin jaren negentig. Nadat de boycot was opgeheven, ging ik naar Zuid-Afrika en haalde wijn en thee uit het Cedergebergte. Het keuren en proeven van zuivere kwaliteit is een bewustwordingsproces geweest.

    Hoe kwamen jullie bij raja yoga terecht en wisten jullie dat deze opleiding ‘het was’?

    SARI: Mijn docente astrologie zei dat ik niet alleen moest sporten, dat yoga me ook veel zou geven en raadde Jan aan. Ik herkende mijn gevoel door de sutra’s van Patanjali. Door het doceren, lees ik het nu steeds weer en blijf daardoor steeds actief bezig met yogafilosofie. De verdieping in de filosofie groeit met de jaren door herhaling en ervaring.

    WENDY: In 2005 zag ik een advertentie van Raja Yoga ’t Gooi van Jan van Opzeeland in de krant.

    SARI: Jan is een bevlogen man en heeft ons de basis van raja yoga geleerd; veel filosofie. Je krijgt de leraar die je nodig hebt. De docentenopleiding duurde vier jaar en daarna nog drie verdiepingsjaren. (Lacht.) Ik was wel een beetje het buitenbeentje van ons twee. Jan zag al meteen de yogi in Wendy. Ik was in het begin afwachtend. Maar nu niet meer, ik ben assertiever geworden dankzij yoga en levenservaring. Mijn kracht komt nu meer naar boven: lichamelijk en geestelijk.

    WENDY: Ik wilde meteen al lesgeven en Jan moedigde dat aan. Na mijn opleiding mocht ik bij hem het basisjaar geven. In die tijd heb ik met collega’s een integrale school voor yoga en meditatie in Laren opgericht: Samyama. Jaren later ben ik eruit gestapt, maar Samyama bestaat nog steeds. Een eigen school is heel fijn, je eigen energie. Na jaren lesgeven bij anderen heb ik nu weer een eigen studio in Laren waar ik meerdere vormen van yoga geef naast raja yoga. Deze mentale vorm van yoga en Jan van Opzeeland hebben ons veel gebracht, zoals standvastigheid en doorzettingsvermogen. Dit heeft ons versterkt in het volgen van onze dromen.

    SARI: Jan vond dat ik ook les moest gaan geven, wat niet vanzelfsprekend is bij raja yoga. Veel mensen doen de opleiding voornamelijk om te verdiepen, niet om docent te worden. Het is een geschenk om les te geven. Naast mijn eigen lessen geef ik leiding aan tien docenten. In het Belgische Schoten ben ik ruim vijftien jaar geleden begonnen met lesgeven in mijn woonkamer. Later in het Tibetaans Instituut en dit jaar heb ik mijn eigen studio Yoga Home geopend, waar Yoga-academie Tula ook lessen geeft. Ik wil maximaal achttien leerlingen in de ene ruimte en tien in de andere. Dan heb je meer contact, kleine groepen zijn belangrijk voor intimiteit. De groepsenergie is geweldig.

    Soul SistersWat doe je in de basiscursus en wie volgen dat jaar?

    WENDY: Het basisjaar is het eerste jaar van de raja-opleiding waarin een stuk van het achtvoudige pad van Patanjali wordt uiteengezet en behandeld.

    SARI: Allerlei mensen volgen het basisjaar: zakenmensen, huisvrouwen, studenten. Het mooie is, in zo’n groep is iedereen gelijk. Het zijn mensen die verdieping zoeken in yoga. Het gaat best diep. Je weet niet wat je ziet, mensen vinden en hervinden echt hun kracht. Laatst zei een van deelnemers dat zijn kinderen hadden gezegd: papa lacht weer. Dat is het mooiste compliment wat ik kan krijgen, zoiets maakt me zo gelukkig.

    En hoe ging het verder?

    SARI: Ik zocht naar een meditatie leerschool om verder te groeien en om naast fysieke yoga ook meditatief bezig te zijn en vond het Tibetaans Instituut in Schoten. Daar stond Lama Karta aan het hoofd, een geweldig persoon. Heel jammer dat hij overleden is. Het Tibetaans boeddhisme richt zich op rituelen en recitaties, dat was heel anders dan ik was gewend. Zo kwam ik bij de lama’s in Huy van dezelfde organisatie terecht. Daarna is onze samenwerking als Soulsisters gestart. Twaalf jaar geleden deden we daar dan ook ons eerste yogaweekend. (Ze kijken elkaar vrolijk aan.)

    WENDY: Tot op de dag van vandaag geven we, naast de lessen in onze eigen scholen, regelmatig samen workshops en retraites. Dat is zo geweldig om te doen.

    Soulsisters ook tijdens moeilijke periodes?

    SARI: Ik heb veel zware periodes gehad. Ik ging scheiden en mijn moeder stierf in dezelfde periode. De basis van mijn leven was ineens weg, zowel in België als in Finland. Ik ben blij dat ik mijn moeder heb kunnen begeleiden tijdens haar overgaan. Een paar maanden later moest ik mijn hond laten inslapen.
    Ik kreeg bloedarmoede en was doodmoe. Het was me toen eigenlijk allemaal te veel. Ik ging heel diep en heb mezelf uit dat verdriet kunnen halen door yoga. Opeens was er het besef dat ik twee keuzes had: slachtoffer worden van mijn lijden of sterker worden. ‘What doesn’t kill you makes you stronger.’

    WENDY: Dat komt ook door de vechtlust van de Finnen denk ik; ze hebben altijd onderdrukking moeten bevechten. Samen met yoga natuurlijk! (Ze lachen.)

    SARI: Ik was zoals de meeste Finnen heel sportief. Maar sporten is karakter, doorzetten en daar kom je er niet mee bij rouw. Dat moet verzacht worden door yoga! Vanuit kwetsbaarheid werd ik sterker. Dat doorzettingsvermogen heb ik trouwens nu ook nog, maar nu meer in contact met mijn lichaam. Ik vang signalen eerder op; het subtiel waarnemen van het lichaam.

    WENDY: Ik heb het zwaar gehad tijdens het ziekteproces en overlijden van mijn moeder. Zij was ook intuïtief en wij hadden een goede band, maar helaas kreeg zij een hersentumor. Toen heb ik echt de kracht van yoga ervaren. Ik heb haar verzorgd en alles gedaan wat ik kon om de laatste periode van haar leven zo mooi mogelijk te maken. Dat kan ik iedereen aanraden! Want het is een bijzonder diep proces. Maar ik begrijp dat niet iedereen dat kan. Mijn moeder zei tijdens haar ziekte tegen Sari: ‘Je moet altijd yoga blijven doen met Wendy.’.

    SARI: Wendy had een heel lieve moeder, haar woorden vergeet ik nooit, dat was haar wijze raad over onze toekomstige samenwerking. Na die ellendige tijd ging ik naar Finland, lag op mijn steiger in de natuur en was opeens zielsgelukkig. Ik weet dat ik niet naar een ashram hoef: het is daar in Finland zó mooi in de pure natuur.

    Scandinavië het nieuwe India?

    SARI: (Lacht.) Nee, Finland! Wij Finnen zijn rustige, stille wateren. Net als de Belgen [red: waar Sari woont] eigenlijk. Soms te stil en zwijgzaam: in Nederland moest ik leren communiceren.

    WENDY: (Lacht.) Ik heb een vroege eerste connectie met Finnen. Ik ontmoette in mijn wijntijd een Fin die vroeg of ik op zijn chateau in Bordeaux kwam werken. Dat werd twee weken keihard werken tijdens de oogst en het vinificatieproces. De mentaliteit van de Finnen sprak me enorm aan: keihard werken en veel lol. Dat zie ik bij Sari ook.

    SARI: Nou Wendy kan ook heel goed doorzetten; om een eigen zaak te runnen, moet je ook je handen uit de mouwen steken. En we hebben veel lol met alle voorbereidingen voor de retraites.

    Nou nog even vaste prik: kunnen jullie ervan leven?

    SARI: Ik kan net overleven. Beter gezegd: mijn kosten dekken.

    WENDY: Naast het lesgeven, heb ik al negentien jaar een importbedrijf van rooibosthee en van die combinatie kan ik in mijn levensonderhoud voorzien.

    Jullie zijn idealisten, zoals het de zuivere yogi betaamt natuurlijk.

    WENDY: Ja. Het gaat echt niet om het geld, dan moet je het niet in yoga zoeken. Een deel van mijn inkomsten gaat naar het Sithand’ Izingane [red: wat ‘we love the children’ betekent] care project. Dat ligt tussen de townships bij Johannesburg en werd in 2000 opgezet door Dominicaanse zusters voor moeders en kinderen die besmet zijn met hiv. Inmiddels is het een centrum waar dagelijks honderden kinderen verblijven. Ze krijgen er eten, scholing en er wordt veel gedaan aan sport en spel. Als ik er ben, geef ik ook yogales aan de kinderen, social workers en crècheleidsters.

    SARI: Als je het voor het geld of je eigen roem doet, ben je geen yogi.

    Soul SistersNooit problemen, echt niet?

    WENDY: Misschien een keer… In de tijd na het overlijden van mijn moeder in 2006 geloof ik dat er wel een keertje irritatie is geweest.

    SARI: (Verbaasd.) Heb ik niet eens gemerkt!

    WENDY: (Lacht.) Nee, en ik weet niet eens meer waarom het was.

    SARI: We kennen elkaar gewoon te goed. Soms heeft iemand weleens geen zin, maar het blijft nooit blijf knagen: we praten het altijd meteen uit.

    Zakelijk?

    SARI: Ik ben vooral creatief, maar Wendy is dat ook, daar kunnen we alles in kwijt. Ik ben het minst zakelijk. Wendy regelt de financiën.

    WENDY: (Lacht.) O bah, nou ben ik de zakelijke! (Weer serieus.) Alles bespreken, dan gaat het goed. In onze samenwerking verloopt alles organisch, vanuit vertrouwen, en de inkomsten delen we gewoon.

    SARI: Wij gaan honderd procent voor zuivere elementen en zijn nadrukkelijk niet commercieel. We gaan voor puurheid. Geen verschillen, we vullen elkaar aan op gelijke basis. Simplify your life, dat geeft vrijheid.

    Zuivere elementen, hoe herken je die dan?

    SARI: Patanjali geeft je alles aan in het achtvoudige pad. Wij leven naar onze idealen. Door de opleiding die we hebben gevolgd en door het in onze eigen opleiding door te geven.

    Soulsisters, de gemeenschappelijke deler?

    SARI: We hadden samen eigenlijk meteen succes. Vanaf 2005 organiseren we als Soulsisters bij het Tibetaans Instituut in Huy yogaweekenden. Inez van Oord, de oprichtster van Happinez, volgde bij Wendy de basiscursus en een yoga-weekend in Huy. Ze was enorm enthousiast en dat was natuurlijk een groot geluk. Inez vroeg ons voor de eerste yogareis voor Happinez in een leuk hotel in Toscane. Het waren grote groepen en wij waren tevens reisleidsters: we deden echt alles. Dat was een goede ervaring! Veel deelnemers besloten daarna om bij ons de opleiding te gaan volgen en zijn ook in Huy geweest met Soulsisters.

    Hebben de Soulsisters nog wensen en dromen?

    WENDY: Dat we dit samen nog heel lang mogen blijven doen met hart en ziel. Het is een enorm geschenk. En zo veel mogelijk mensen in hun kracht zetten zodat ze daardoor hun eigen weg kunnen volgen.

    SARI: Dat de Soulsisters ook altijd gewoon Sisters blijven.

    Ze hebben het druk, en moeten alweer naar een volgende afspraak, op zondag nog wel. ‘Het is een soort van zakelijk,’ grappen ze. Van deze soulsisters gaan we meer horen!

    Soulsisters: yogainlaren.nl (onder Yoga Activiteiten)
    Yoga-academie Tula: yoga-academie.be
    Tibetaans Instituut: tibetaans-instituut.org
    Rooibosthee: sonnigdal.nl

    Dit interview verscheen in de Yoga International van september/oktober 2016.

  • Meditatiebankjes en -kussens voor een goed doel

    Meditatiebankjes en -kussens voor een goed doel

    Er was eens een meisje in Msambweni, een lepra dorp onder Mombasa in Kenia. Ik noem haar Shaima. Zij mocht samen met 10 andere kinderen uit het dorp op kosten van Students for Children naar school. Students for Children laat kinderen in verschillende arme landen in diverse continenten naar school gaan.  Als je in Kenia geen geld hebt, mag je niet naar school.

    Neema

    Op een gegeven moment kon Shaima niet meer naar school. Het schoolgeld was betaald en Neema mocht gaan in haar plaats. Neema’s moeder kookt de dagelijkse maaltijd voor de kindertjes van de school in het lepra dorp. Na een paar maanden kon Shaima weer terug naar school en moest Neema weer thuis blijven. Mijn dochter ( was penningmeester van Students for Children ) was daar toen dit allemaal speelde. Zij vond het zo zielig voor Neema dat ze zei dat Neema op haar kosten naar school mocht gaan. Inmiddels betaal ik nu al 5 jaar het schoolgeld voor Neema. Behalve het schoolgeld betaal ik voor haar ook een dagelijkse maaltijd, 3 schooluniformen, schoenen en natuurlijk boeken en schriften. Dit doe ik van de opbrengst van mijn meditatiebankjes.

    Erbarmelijke omstandigheden

    De mensen in het lepra dorp wonen  in lemen hutjes. Het gezin van Neema is zo arm dat ze niet eens een voordeur kunnen betalen. De moeder verdient ongeveer een derde van wat een arbeider verdient. Ze moet van haar geld wel 5 kinderen onderhouden en natuurlijk ook haar man en zichzelf. In de lepra gemeenschap woonde ook een gezin waarvan de ouders alcoholist waren. Vader overleed, moeder kon de situatie niet meer aan en vertrok naar Mombasa.  Ze liet haar 2 kindertjes alleen achter in haar hutje met niets. Er zijn geen meubelen en niemand heeft een matras. De kinderen moeten op bananenbladeren slapen. Het oudste kind George ( 12 jaar oud ) voelde zich verantwoordelijk voor z’n jongere zusje. Hij ging ook naar de grote stad om te proberen geld te verdienen. Dit lukte helaas niet. Zijn zusje is door mensen van het dorp opgenomen. Voor George zorgde niemand, omdat men het niet kon betalen. Hij is nu voor het 2e jaar op mijn kosten in een kostschool.

    Riziki

    Inmiddels mag Riziki ook op mijn kosten naar een kostschool. Haar moeder is zwak begaafd en kan niet voor haar zorgen. Ze woonde bij haar oma. Ze mocht op kosten van Students for Children naar school. Oma overleed en bij hoge uitzondering mocht Riziki toen op kosten van Students for Children naar een kostschool. Deze stichting betaalt het schoolgeld t/m de lagere school. 31 december jl. had Riziki de lagere school afgerond ( het schooljaar in Kenia gaat van 1 januari tot 1 januari ). Wat moest Riziki daarna gaan doen?

    Meditatie biedt uitkomst

    In oktober vroeg de contactpersoon van het lepra dorp aan m’n dochter of er misschien nog geld was voor Riziki. Helaas betaalt de stichting alleen voor jonge kinderen, dus kwam m’n dochter weer bij mij. Ik had gelukkig heel veel bankjes en omslagdoeken verkocht dat jaar . Op 15 december bood de Provincie Utrecht namelijk uitkomst door me op hun jaarlijkse kerstmarkt uit te nodigen om mijn spulletjes te verkopen. Er werken 1350 mensen die genoeg bij me kochten om Riziki een jaar naar school te kunnen laten gaan. Een hele opluchting!! Hierdoor had ik net genoeg geld om de drie kinderen naar (kost)school te laten gaan. Af en toe heb ik wat geld voor verbandmiddelen voor de medische post. Ook kan ik de moeder van Neema bijna elke maand €30,- geven, zodat haar kindertjes elke dag een maaltijd hebben en ze niet weer uit hun hutje gezet worden wegens huusachterstand.

    De meditatiebankjes kosten €22,50- of €32,50. De kussentjes voor op de bankjes kosten €10,-.   Een meditatiekussen kost €25,- Bestellen gaat via de telefoon (06 14426424) of e-mail.

    De kinderen uit het lepra dorp en ik zouden erg blij zijn als u ook bij kunt dragen!

  • Waarom massage een wonder voor het lichaam is?

    Waarom massage een wonder voor het lichaam is?

    Gezondheidsvoordelen van massage

    De meeste mensen denken bij massages aan ontspanning; iets luxe op vakantie of in een sauna/spa. Maar wist je dat massage je gezondheid verbetert? Massage biedt meerdere voordelen voor de organen van het lichaam. Massage werkt preventief en ook curatief (genezend). In Azië wordt massage al eeuwenlang in ziekenhuizen toegepast om wachtlijsten te verkorten en massage is hier geïntegreerd in het dagelijks leven. Ouders masseren hun kinderen en kinderen hun ouders preventief om ziekten te voorkomen. Bij klachten wordt gekeken of een professionele massagetherapeut ingeschakeld dient te worden of dat er zoals ze dat noemen ‘westerse’ geneeskunde moet worden toegepast.

    Massage in ziekenhuizen

    De laatste jaren zie je steeds meer mensen in het westen naar massagetherapeuten gaan. Veelal omdat ze op vakantie waren in bijvoorbeeld Thailand en daar zelf veel baat hebben gehad bij massages en ook omdat tegenwoordig veel mensen gezonder willen leven en stil staan bij hun eigen gezondheid. Toch is onze cultuur in veel opzichten nog steeds meer gericht op genezen dan op voorkomen.

    Anti-depressiva of massage?

    We doen wellicht aan goede hygiëne, slikken als kind preventief vitamine D druppels en laten ons vaccineren.  Maar ondertussen zitten we dagenlang achter de computer totdat we rsi hebben en gaan we dan pas naar de dokter, nemen we bij hoofd- en rugpijn een ibuprofen of paracetamol en hebben we nog nooit zoveel depressieve en burn-out mensen in onze omgeving gehad. In Nederland worden jaarlijks ruim 100 miljoen medicijnen voorgeschreven. Zorgwekkend is dat Nederlanders massaal aan de antidepressiva en kalmeringsmiddelen zijn. Het is opeens normaal om te zeggen dat je een ‘pammetje’ op hebt – de medische term is benzodiazepines, maar in de volksmond pammetje genoemd omdat ze eindigen op -pam: temazepam, oxazepam etc. In 2016 zat 1 op de 10 mensen in Nederland aan de psycho-actieve medicatie. In 2017 zitten meer dan 1 miljoen mensen in Nederland aan de anti-depressiva. Het stoppen met deze medicatie is heel erg moeilijk, uit onderzoek blijkt dat het makkelijker is om van heroine af te komen dan antidepressivum. Dus waarom gebruiken we liever medicijnen en proberen we onszelf te genezen in plaats van klachten te voorkomen? Massagetherapie werkt namelijk hetzelfde als ibuprofen of een antidepressivum, maar dan zonder de bijwerkingen. En wekelijkse massage kan klachten als hoofd- en rugpijn of rsi voorkomen.

    Dus hoe werkt traditionele Thaise Yoga massage?

    Bij een traditionele Thaise Yoga massage vermindert het niveau van cortisol, het hormoon dat vrijkomt bij stress. Daarnaast maakt je lichaam meer lymfocyten aan, een witte bloedcel die zorgt voor een beter immuunsysteem. Bovendien heeft massage effect op de activiteit van een aantal genen die direct de onsteking van spieren remmen – hetzelfde resultaat dat je krijgt bij het innemen van aspirine of ibuprofen – en herstelt de spier sneller van inspanning. Onlangs ondekten de Nobelprijswinnaars dat ziekte wordt veroorzaakt als een cel informatie aan een andere cel in ons lichaam niet op het juiste moment en op de juiste plaats kan doorgeven. Dit is duidelijk zichtbaar bij Alzheimer, diabetes, Parkinson en immuunziektes. Als je je bloedcirculatie verbetert door het krijgen van regelmatige diepe acupressuur massage, kan je deze ziektes voorkomen. Een goede bloedcirculatie is het geheim van een goede gezondheid. Zo zijn er dus veel gezondheidsvoordelen als je een massage ondergaat.

    Voorkomen in plaats van genezen!

    Het is onze missie om de mind-set van zoveel mogelijk mensen te veranderen van curatieve gezondheidszorg naar preventieve gezondheidszorg. Ook willen we massage integreren in ons dagelijks leven om gezonder, gelukkiger en ontspannen te worden. Om dit doel te behalen geven we eendaagse massage workshops, professionele massage opleidingen, de Thai yoga massage lerarenopleiding, massage behandelingen en organiseren we twee keer per jaar een retreat naar Thailand waar je kunt leren masseren en meteen helemaal kan ontspannen.

    Word zelf ook gezonder dankzij onze lessen!

    Tijdens een opleiding van ons leer je niet alleen de beste massage technieken, maar je wordt ook zelf gezonder. We geven les volgens de VAK methode, visueel, auditief en kinestetisch, dit betekent dat je eerst naar de leraar kijkt als deze de massage technieken uitlegt. Daarna doe je de massage op een mede-cursist en vervolgens ontvang je de massage. Dus je leert op 3 manieren. Op deze manier werk je dus ook aan je eigen gezondheid. Het is geweldig om te zien hoeveel van onze cursisten een geweldig resultaat behalen. Zo zijn velen van hun burnout klachten af, anderen zien hun hoofdpijn, rugpijn en stress verminderen. Alleen maar omdat ze een massageopleiding bij ons volgen en daardoor dus zelf de voordelen van massage ervaren!

    Klinkt dit goed? Lees dan op onze website wat het beste bij je past!

  • Altijd op de hoogte zijn van het laatste yoganieuws?

    Altijd op de hoogte zijn van het laatste yoganieuws?

    Wil je altijd op de hoogte zijn het laatste yoganieuws? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief!

    De nieuwsbrief van Yoga International verschijnt 2 keer per maand boordevol yoganieuws, regelmatig nieuwe winacties, kortingscodes en nieuwe blogs!

    Meld je hier aan voor de nieuwsbrief!

  • Lichaamswerk: Haptonomie

    Lichaamswerk: Haptonomie

    Han Luyckx (50) studeerde fysiotherapie, bewegingswetenschappen, haptonomie en haptotherapie. Zijn behandelruimte in een oud nonnenklooster heeft een prettige sfeer en ademt rust. Han is ook meditatieleraar, en blijkt verrassend ooit vanuit zen naar haptotherapie te zijn doorgestroomd.

    Waarvoor ga ik naar een haptotherapeut?

    Voor van alles: stress, oververmoeidheid, leren omgaan met angsten en heftige emoties. Psychosomatische of relationele problemen. Haptotherapie is ervaringsgericht: het gaat eerst om de gevoelservaring, daarna komen de woorden. We zien het lichaam als gevoelsdrager. Veel klachten worden veroorzaakt door spanning en spanning is niet los te zien van emotie.

    De essentie van de therapie is dat iemand krijgt wat hij nodig heeft. Dat is elke keer weer heel anders en persoonlijk.

    Yoga? Geweldig! Ik ga niet vaak meer naar les, maar ik doe wel elke dag yoga en mediteer. Net als bij haptonomie en haptotherapie, werkt yoga voortdurend met spanning.

    Zelf kwam ik bij yoga veel emoties tegen: verdriet, maar ook woede. Ik verbaas me weleens dat er bij yogalessen niet meer loskomt. Ik denk dat yogaleraren daar veel meer mee kunnen doen. Door bijvoorbeeld meer tijd te nemen voor de Savasana. Dan heeft het lichaam tijd om losgekomen spanningen te verwerken. Dan gebeurt er écht iets!

    Zen?

    Daar heb ik veel van geleerd. In het begin zat ik tijdens een meditatieweekend voor psychotherapeuten naast een man die het enorm goed deed, vond ik. Ik had overal pijn en moeite met stilzitten, maar hij verroerde geen vin. De dag erna kwam de Japanse meester langs, een klein mannetje met een enorme presentie. Hij keek naar mijn buurman met de perfecte houding en zei: ‘You’re not a samurai, you’re here to be vulnerable.’. Toen zag ik in dat ik niet perfect hoefde te zijn, een enorme eyeopener. Mediteren zegt: het is al perfect zoals het is. De vaste structuur van zen is fijn, de houding is voorgeschreven. Maar binnen de houding ben je vrij, dan kun je ervaren wat je ervaart. Binnen de structuur kun je de diepte in. Maar structuur wordt vaak een doel en niet het middel, dat zag ik bijvoorbeeld bij hot yoga. Het gevaar van yoga en meditatie in groepen is dat er weinig gebeurt. Het gaat snel en vaak over de vorm, en niet over waar die vorm uit is ontstaan.

    Wat is de oplossing?

    Yogaleraren kunnen aangeven dat je de oefening die het meest nodig hebt thuis elke dag in je eigen tempo oefent. Er zit een gigantische kracht in de herhaling van yoga, er brokkelt een muur af. Je tackelt je `spanning en weerstand. Achter die weerstand zit van alles: verdrongen emoties als eenzaamheid, woede. Juist als je een dag geen zin hebt, is het goed wel te oefenen. Je tackelt daarmee de weerstand. Je komt in de diepte vreugde tegen, maar ook je pijn. Die hoef je niet uit de weg te gaan. Daarvoor is dagelijkse oefening gigantisch belangrijk.

    Yoga en meditatie zijn beide belangrijk. Meditatie is het bewonen van je huis en yoga is als het schoonmaken van je huis. Met yoga open je deuren.

    Ik zie mezelf als gids en wijs mensen de weg naar zichzelf, terug naar huis. Als therapeut leer ik mensen dat huis beter te bewonen. Door steeds weer te oefenen, kom je meer en meer thuis bij jezelf. Iedere keer weer opnieuw, altijd fris en nieuw: het is nooit af. Of zoals Shunryu Suzuki zegt: ‘Zen mind, beginners mind.’ Prachtige titel, ik wou dat ik die had bedacht: steeds ben je weer kwetsbaar.

    Haptotherapie vs. psychotherapie en mindfulness?

    Mindfulness zegt dat lichaam en geest samengaan, dat is waar wij al jaren mee werken. Jammer genoeg heeft haptotherapie zichzelf niet zo goed verkocht als merk. Psychiaters die ook met het lichaam werken, sturen mensen naar mindfulness of werken er zelf mee. Het nadeel is dat een jaartje mindfulness niet altijd genoeg bezinkt. Het is niet iets wat je snel leert, er is geen quick fix.

    Het gaat in de haptonomie iedere keer weer over de samenhang tussen lichaam en geest. Ben je je bewust van je gevoelens en kun je die dan ook verwoorden? Die woorden zijn ook belangrijk. (Eerlijk.) Wij beweren eigenlijk iets wat we niet helemaal waar kunnen maken. Grotere spanningsklachten en diepere onzekerheid vinden vaak hun oorsprong in de fase van 0-4 jaar, de preverbale periode, die staat voor veiligheid en zíjn.

    Wij zeggen dat we die veiligheid terug kunnen brengen, maar dat doe je niet zo maar even. Dat kost veel tijd en oefening. Yoga en meditatie zijn daarvoor bij uitstek geschikt. Met denken kom je nooit bij die diepere lagen, het staat dat contact juist in de weg.

    Op je website noem je het contact maken tussen lichaam en gevoel het innerlijke kompas. Hoe ontdek je dat?

    Je innerlijke kompas is de meester in jezelf, het steeds dieper thuiskomen in jezelf: van het fysieke lichaam naar het emotionele/stemmingslichaam, en vandaar naar het zíjn en de ziel. En uiteindelijk in de richting van de mystieke ervaring. Dat is niet zo mysterieus als het klinkt: het is in feite de heel concrete ervaring van het volledig vrije kind in je. Een baby is één, is al ‘heel’, dat is mystiek. Door oefening raak je steeds meer spanning en weerstand (blokkades) kwijt, laat je conditioneringen los en je wordt weer het kind dat je was: vrij en onbekommerd.

    Voor alle haptotherapeuten is het basis-bodemgebied rond de navel, het zwaartepunt van je lichaam, een belangrijk begrip. Als je leeft vanuit dit gebied (ook hara of tweede chakra genoemd), dan functioneer je als een soort tuimelaar. Gegrondvest vanuit de lage buik, komt de tuimelaar altijd weer terug in balans. Als therapeut kun je iemand helpen om die basis te ervaren. Maar ook dit is een proces, van kleine ervaringen naar steeds ruimer en groter.

    Lukt het bij iedereen, dat herinneren open te zetten?

    Er gebeurt altijd wel wat, soms lijkt het enorm, maar daar vergis je je weleens in: mensen schrikken soms van wat ze in zichzelf tegenkomen en komen dan niet meer terug. Aan de andere kant maken mensen in korte tijd een enorme transformatie door. Soms verwijs ik mensen door, of adviseer medicatie. Ik ben niet voor medicijnen, maar die zijn soms nodig, alles heeft zijn waarde. De essentie van de therapie is iedere keer: wát heb jij op dit moment van je leven nodig?

    Veel therapeuten zijn therapeut geworden omdat ze zelf ook iets moesten bijstellen en jij?

    Bij mij ook, natuurlijk! Ik was jarenlang on the run en niet thuis. Ook tijdens mijn studie. Reizen, feesten, ik ging veel uit. Het was een heel heftige tijd, maar ik kwam erachter dat daar een enorme onrust onder lag.

    Heb je er weleens de brui aan willen geven?

    Nee… O ja, toch wel! Tijdens de opleiding: ruim tien jaar geleden heb ik een jaar in het onderwijs gezeten. Ik was te veel bezig een ‘goede therapeut’ te worden en verloor mijn plezier in het werk. Ik werd zij-instromer, gaf groep vijf en zes les en deed de pabo ernaast. Toen dacht ik na een jaar, ik wil toch echt therapeut worden!

    Dromen, plannen?

    Ja. Ik ben begonnen aan een nieuw boek, over ruimte maken in je lichaam en geest. Informatie kwijtraken en leeg worden door yoga en meditatie versus de informatiestroom in jezelf op gang brengen en door creatieve schrijfoefeningen. Ook hier pleit ik er overigens voor om de oefeningen dagelijks te doen.

    Last but not least, zelf al een beetje verlicht?

    Nou nee. Ik heb in de loop van 25 jaar oefenen wel twee voor mij heel indrukwekkende verlichtingservaringen gehad. Maar zelfs dan haalt het ego en het dagelijkse bestaan je vanzelf weer in. Mijn Japanse meester zei ooit: voor de verlichting doe je je dagelijkse oefeningen en na de verlichting doe je ze gewoon weer.

    Oefeningen met voelen en aarden.

    1a) Ik ga staan met gesloten ogen en geef aan wat ik ervaar. Waar beweegt mijn lichaam naar toe? Zijn er onplezierige gevoelens?

    1b) Ik loop met gesloten ogen over twee evenwijdige dunne koorden. Voelen en tasten met blote voeten. Daarna terug naar de plek waar ik stond. Ik merk dat er meer balans is en de klacht met de helft verminderd is.

    2) Ik sta, Han legt een hand op mijn onderrug, we voelen wat er gebeurt. Het kost een beetje moeite geconcentreerd te blijven op de hand. Hij vraagt te vertellen hoe het voelt. Het lukt steeds beter naar de hand toe te voelen en contact te maken.

    Dit interview verscheen in de Yoga International van september/oktober 2016.