Auteur: Marciel Witteman

In een uitverkocht Kontakt der Kontinenten in Soesterberg verzamelden zich zondag 6 november zo’n honderd yogadocenten om zich via een zelf samengesteld workshopprogramma te verdiepen in de yogafilosofie, anatomie en yoga beoefening in relatie met zwangerschap, geboorte en gezin.

‘Kijk maar even om je heen want jullie zijn erbij. Het congres is helemaal uitverkocht en met deze collega’s gaan jullie vandaag een hopelijk inspirerende, leerzame en leuke dag ervaren. Voel je voeten op de grond en neem de tijd om plaats te nemen’, zo opende dagvoorzitter Femke Hol, coördinator van het Samsara Yoga Congres 2016 de dag. Dit deed zij samen met Romanie Noordegraaf.

Romanie lichtte kort de ontwikkelingen in de geboortezorg van het afgelopen jaar toe. De instemming van de Tweede Kamer op de integrale zorg voor zwangeren en de discussies en acties die hieromheen plaats gevonden hebben. Ook benoemde zij het succes van die acties die er mede voor zorgden dat minister Schippers akkoord is gegaan met integrale zorg als optie naast de traditionele eerstelijns verloskundige. De keuzevrijheid van zwangeren in de manier waarop zij begeleid willen worden en de mogelijkheid om thuis te bevallen is gehandhaafd gebleven. 
‘Ook binnen Samsara staan de ontwikkelingen niet stil’, vervolgde Romanie. Sinds dit jaar zijn Femke en zij toegetreden tot de maatschap Samsara en daarmee bestaat de opleiding uit een vierkoppige directie. Dit jaar startte onder leiding van Romanie het eerste jaar op de nieuwe leslocatie in Schiedam. Femke heeft de coördinatie van een groot deel van de bijscholingen op zich genomen. Samen organiseren zij sinds enkele jaren het Samsara Yoga Congres.

Wat startte als een kleine bijscholingsdag voor zwangerschapsyogadocenten groeide uit naar een herkenbaar platform voor yogadocenten met jaarlijks een ander thema. Het doel van het congres is actualiteit, deskundigheid, inspiratie, kennis en kwaliteit bevorderen onder alle yogadocenten in Nederland en België behouden en verbeteren. Het congres is daarom niet alleen toegankelijk voor yogadocenten die hun studie deden bij Samsara maar ook voor docenten van andere opleidingen en gedreven beoefenaars van yoga op zoek naar diepgang.
Het programma bestond dit jaar vooral uit workshops die naar eigen behoefte konden worden ingedeeld. Sommigen volgden de praktische workshops over de Yogaperstechniek van Danielle Bersma. Anderen pakten het liever filosofisch aan en praten mee in de satsang van Aad Verboom over wedergeboorte naar aanleiding van wat de oudste Upanishad – de Brihadaranyaka Upanishad – hierover schrijft. Ze spraken met elkaar over sterven en wedergeboorte op het niveau van de bewustzijnsmomenten en deelden elkaars zienswijzen en ervaringen. 
Er was ook voldoende yoga te beoefenen. In de zwangerschapsyogales deden deelnemers adem- en bewegingsoefeningen om vanuit voelende, woordeloze communicatie inzicht, begrip en verbinding tussen ouders en hun kindje te stimuleren. Er was in de workshop aandacht voor didactiek in de lessen met partners. Loes van der Mee liet in haar workshops deelnemers op zachte wijze de kracht van de yogamudra ervaren als houding van overgave en verbinding.

Rika Lukac, auteur van het boek Innesteling over yoga, voeding en fertiliteit, stond in haar workshop stil bij de rol van stress in het proces van zwanger worden, zijn en blijven. In deze workshop maakten de deelnemers kennis met informatie over voeding, bevordering van innesteling, voorkomen van miskramen. Rika legde de link met yoga, bewustwording en ontspanning. Deelnemers gingen aan de slag met oefeningen die het bekken beter doorbloeden, de hormonale en emotionele balans herstellen en zelfvertrouwen geven in een fase van grote onzekerheid.

Ook was er ruime aandacht voor de fase na de bevalling. Het congres was voor Samsara de gelegenheid om een nieuwe bijscholing te introduceren: Postnatale Yoga. Een bijscholing waarin fysiek, mentaal en emotioneel herstel van een pas bevallen moeder centraal staan. Deelnemers maakten kennis met oefeningen voor de bekkenbodem onder leiding van Iekelien Buurman, een van de docenten die verbonden is aan deze bijscholing. 

Fun, kracht en verbinding met het kindje stonden centraal in de yogales met de draagdoeken met Beate de Leeuw- Wysocka. De Vakgroep Shantalamassage Docenten liet yogadocenten kennis maken met de wereldberoemde babymassage als één van de eerste manieren om fysiek contact te maken met het kindje en een voelende communicatie op gang te brengen met elkaar. Zij benadrukten het belang van het in aandacht samen Zijn voor de emotionele, lichamelijke en geestelijke ontwikkeling van de baby.

Nadat deelnemers hun workshopprogramma hadden voltooid, van een heerlijke lunch hadden genoten en op de bazar hadden gewinkeld, sloot Beatrijs Smulders, Nederlands bekendste vroedvrouw, de dag af met een inspirerende plenaire lezing. Beatrijs is bekend van haar boeken over zwangerschap, bevallen en de kraamtijd, is meer dan veertig jaar vroedvrouw, begeleidde meer dan 4.000 bevallingen en geeft over de hele wereld lezingen over het unieke bevallingssysteem in Nederland. Ze werkt momenteel aan een nieuw boek over angst van vrouwen tijdens de bevalling.
In haar lezing lichtte zij een tipje van de sluier op en presenteerde haar bijzondere kijk op de rol van de pil, de seksuele vrijheid en de relatie tot seks en de huidige beeldcultuur op de angst bij jonge vrouwen om te bevallen. Een angst die tijdens de bevalling – het moment waar vrouwen zich volledig over moeten geven en helemaal in hun lijf aanwezig moeten zijn – grote vormen aan kan nemen. Bevallingen kunnen, met uitzondering van vrouwen die zwaar (seksueel) getraumatiseerd zijn, een helende ervaring zijn. Zij benadrukte de belangrijke rol van yogadocenten tijdens de zwangerschap. Zij zien een vrouw gedurende een langere periode en kunnen in de tijd vrouwen de verbinding tussen hoofd en lijf tot stand brengen, helpen met de versterking van vertrouwen en overgave. Beatrijs illustreerde haar verhaal met onderhoudende voorbeelden waarmee ze de dag afsloot. Afsluitend introduceerde zij NOVEZ. Een nieuwe organisatie waarbinnen verloskundigen zich samen met zwangeren inzetten voor een goede dialoog in de geboortezorg. NOVEZ is hiermee het enige platform dat zwangeren een stem geeft in de gesprekken over de ontwikkeling van de geboortezorg. Het is ook voor yogadocenten mogelijk om (nu nog kosteloos) lid te worden van deze vereniging.

Samsara Yogadocenten Opleiding biedt het komende jaar diverse bijscholingen aan op het gebied van zwangerschap en geboorte. Eind januari start de specialisatie Zwangerschapsyoga weer. Vanaf maart is het mogelijk om de bijscholing Postnatale Yoga te volgen. Voor het uitgebreide overzicht van de bijscholingen, kunnen belangstellenden terecht op www.samsara.nl.