Categorie: Blogs

Bali staat sinds jaar en dag bekend als een Paradijs. Dankzij de contstante stroom toeristen vraag je je steeds vaker af waarom. Zelfs het spirituele Ubud is in plaats van een heilige plek, een winkelparadijs geworden.
Toch bestaat het. In Sidemen.

Hart voor yin yoga

Bij Sidemen Yoga Center, vind je niet alleen authentieke sawa’s en een inspirerende omgeving, maar ook Ayu, een Balinese Yogalerares die haar hart aan yin yoga heeft verpand. Geen wonder, na haar eigen ervaring is zij bijna als een dokter in staat uit te leggen waarom. En hoe. Yin yoga gaf haar haar gezondheid terug nadat zij door meerdere beroertes doodziek was geworden. Ziekenhuis na ziekenhuis liep ze af. Ook had ze last van diabetes. Ze had nog nooit van mediteren of yoga gehoord.

Anderhalf uur yogales

Een haan kraait. De zon komt op in roze en rood. De rivier stroomt en de krekels zagen. Om half zeven in de morgen word je door een glimlachende vrouw verwelkomd in een levend Balinees schilderij met sawa’s en de Gunung Agung op de achtergrond. Ayu gaat voor, wij volgen als lammeren. Ze zegt dat het om ons eigen lichaam gaat, niet om haar. Ayu legt uit hoe we onze grensen kunnen opzoeken en over het randje kunnen gaan. En we gaan. De les duurt anderhalf uur. Een gong kondigt het einde aan.

Sidemen is een dorpje aan de voet van de Gunung Agung, de grootste vulkaan op Bali. Hier stroomt al duizenden jaren het water van de rivier ruizen, tjirpen krekels en hoor je de ritmische geluiden van ceremonies door de vallei. Het ruikt naar jasmijn en wierook. Een magische plek.
De bevolking van Bali ziet de Agung als de ‘navel’, het geografische en religieuze centrum van de wereld. Ze geloven dat de goden de berg maakten om vanaf die hoogte het leven beneden te aanschouwen.
De goden zijn de bevolking gunstig gestemd dankzij de, vijf maal dagelijkse, offers want het eiland is vruchtbaar en de liefde is voelbaar.
De hemel.
Hij bestaat.
Echt.

De droom: yoga voor iedere Balinees

Sinds de temgere Ayu elke morgen om vijf uur mediteert en yin yoga beoefent is ze genezen. Ketut, haar man, genas van insomnia.
De tengere Ayu en Ketut wonen met hun twee kinderen in Denpasar. Ze willen graag naar Nederland komen om verschillende workshops yin yoga te geven en uit te leggen wat de helende effecten zijn. Ayu geeft yoga aan de mensen op straat die het eigenlijk niet kunnen betalen. Het is haar droom om meer mensen te laten ervaren hoe helend de yoga is als je haar toepast op de juiste manier. Bali, het yogaland bij uitstek, is dat niet voor de doorsnee bevolking.
Ze hebben een stuk land gekocht aan de oever van de rivier om een yogacentrum te bouwen.
Ayu en Ketut willen niets anders dan hun kennis delen, delen hoe zij zelf genazen door yin yoga toe te passen.

Ayu blijkt ook de eigenaresse van het villahotel. Samen met haar Balinesche man hebben ze Cepik Villa omgebouwd tot een plek waar zelfs de Goden blozen, zo verwend word je hier. Op 1.000 meter hoogte is de temperatuur niet broeierig en begrijpen de muskieten dat ze niet gewenst zijn.

“India. Ze zal je omhelzen of uitspuwen” zei mijn half-Indiase vriendin mij eens, voor mijn eerste reis naar het moederland van yoga. 
Klagen over de vuilnisbelt waarmee de bewoonde gebieden wordt bekleed, is voorbijgaan aan de essentie van de India-ervaring. Alles hier verwijst mij naar de zelfkennis die wordt verkregen door atma vichara: ‘Wie ben ik?’

Geen beter gezelschap voor deze practice dan de meest rauwe, stinkende en chaotische versie van mijzelf, die ik zie in de armoede en de heilloze blik in de ogen van de tabak-kauwende tuktuk bestuurder. Ik zie mijzelf eisen stellen en met geld zwaaien en dan vluchten voor de menigte baba’s die nog geen tien minuten later met uitgestoken handen hun ‘bakshish’ van mij opeisen.

Gezondheid is levenwijsheid: Ayurveda

India is de praktijk. Mijn fris witte yogastudio met het obligate Natarajabeeld waarbinnen ik mij zorgen maak of ik niet naar zweet zal ruiken is de theorie. Een theorie die ik in ordentelijke brokjes van maximaal 1,5 uur krijg toegediend. Het is voornamelijk het schuldgevoel over de andere 22,5 uur die ik niet aan yoga doe, die me doet terugkeren voor nog een lesje. Dat besef ik natuurlijk niet, het nestelt zich zachtjes als een lichamelijk onbehagen tegen mijn ideeën over gezondheid aan.

India is overleven. Daarvoor moet alle kennis worden ingezet. Gezondheid in India is synoniem met levenswijsheid: ‘Ayurveda’. Een scherpere vertaling is: ‘de wijsheid die een lang leven geeft’. Je bent natuurlijk pas echt wijs bezig wanneer je geen Ayurvedische advies meer zoekt. Vrijwel direct na het verlaten van de yogastudio met vloerverwarming vergeet ik dat ik oefeningen doe voor de rust en verstilling en begin ik euforisch (vandaag backbends gedaan) met de schitterende yogameiden te kletsen, maar in India word ik door alles herinnerd aan yoga. Is het niet vanwege de tempeltjes op straathoeken waar ik wordt uitgenodigd even stil te staan en ‘anjali mudra’ te maken, dan is het wel door de chaotische zee van indrukken, toeters en (tempel)bellen. Het herinnert mij aan mijn behoefte aan rust en verstilling, het overleven van de ziel. 
Op dat punt openbaart zich het lieflijke gezicht van moeder India: de ashram. ‘Ashram’ (spirituele leefgemeenschap) en ‘Sharana’” (toevlucht nemen tot) klinken verrukkelijk als een harmonieus akkoord.

Ashram doordrenkt van yoga

De ashram waar ik ben is zelfvoorzienend. Er wordt een aantal koeien verzorgd, er groeien bloemen en er is een moestuin. Iedereen neemt een taak op zich, niet om zichzelf te verrijken maar voor het collectief: Karma Yoga. Om vier uur ‘s morgens begint de Aarti met de begroeting van de Sadguru (stichter) bij de Dhuni (vuurplaats) meditatie, zingen, Japa (mantraherhaling): Bhakti Yoga. Naast de asanatraining, de Satsangs over filosofie of Ayurveda en nog een Aarti als afsluiting van iedere dag, mag ik me afvragen wat ik hier aan het doen ben. Ieder moment dat ik iemand binnen de muren van de ashram aanspreek mag ik me bewust zijn van wat ik van de ander vraag, diens aandacht en bewegingsvrijheid die ik opeis, de stilte (Mauna) die ik onderbreek. Is het echt zo belangrijk of kan ik, in de geest van de Ashram, zelfvoorzienend zijn? Gyan yoga.

Hier wordt yoga geleefd, toegepast in ieder facet van het dagelijks leven. Yoga is gebaseerd op de natuur. De natuur is cyclisch van aard, beweegt in ritmes en is onverbiddelijk en overvloedig tegelijkertijd. De discipline die nodig is voor het meebewegen in het ritme van de ashram doet me de rust zo waarderen dat er een heilig respect begint te ontstaan voor mijn persoonlijke proces en daarmee dat van de ander. Dit respect groeit uit tot een verlangen om liefde te uiten, bloemen te leggen aan de voet van een altaar. Mijn rusteloze geest kan door middel van deze constante yogapractice (Abhyasa), misschien wel uit wanhoop over zichzelf, gebracht worden tot overgave aan iets onverklaarbaars. Aanbidding, de daad van liefde, is intellectueel niet te rechtvaardigen. De overgave aan dat, tot uiting gebracht in een rituele daad, plaatst me direct in de staat van de waarnemer, het ‘doel’ van de yogapractice. En dat dan iedere dag weer, ieder leven opnieuw.

India ademt yoga

India, met op iedere straathoek een tempeltje, waar bijna iedere handeling tot een ritueel is gemaakt, iedere kaste een plaats heeft en iedere Ashrama (levensfase) bijdraagt aan de gemeenschap, is het land waar yoga leeft. Wanneer ik haar zie, dan zie ik een oudje. Rimpelig, ze ruikt wat vreemd, haar tandeloze mond en kurkachtige lippen roepen walging op in mijn aan verlangens gehechte geest. 
Ik sluit mijn ogen en adem uit. Langzaam ontspan ik m’n buik en laat de adem toestromen. Ik hoor de stem van mijn lerares en leraar en open langzaam mijn ogen.

Dan zie ik hoe ze beweegt. De eenvoud, de gratie, de kracht. Ik moet enorm lenig zijn om haar bewegingen zelfs maar een beetje te kunnen volgen. Ik zie geen ouderdom meer maar de tijdloze schoonheid van de natuur. Daarmee wil ik me verbinden. Aan haar draag ik mijn dankbaarheid op, zij is degene die deze verdient. India omhelst mij. 

Afgelopen zomer deed ik mee aan een ashtanga docentenopleiding, gegeven door Manju Jois, de enige zoon van de grondlegger van de ashtanga yoga. Deze man is de 65 jaar al gepasseerd en reist de hele wereld over om teacher trainingen te verzorgen. Een inspirerende en wijze man, grootgebracht met yoga en Oosterse wijsheid. ‘Als ik niet naar India kan, dan moet ik de kans pakken als er een stukje India naar mij komt’, dacht ik.

Ashtanga yoga te zwaar?

Maar ashtanga yoga is een pittige yogavorm. Je hebt veel kracht en een goede conditie nodig en sommige houdingen zijn erg moeilijk. Ik heb ooit fanatiek aan poweryoga gedaan, maar in de rol van yogadocent is het toch andere koek. Ik kom immers uit de rustige hatha– en kinderyoga hoek. Ik voelde me meteen wat onzeker. Kan ik dit fysiek wel aan? Ik ben de veertig al gepasseerd en er komen vast veel jonge, strakke docenten. Ben ik hier niet te zwaar voor? Maar deze kans moest ik pakken, dus ik gaf me op voor een intensieve week.

Bij binnenkomst bekeek ik de medecursisten. Veel jonge dames en heren, superstrak, lenig en in kekke leggings. Het was dat ik op blote voeten was, anders was de moed me in mijn schoenen gezakt. Maar ik spotte gelukkig ook cursisten die ouder waren dan ik en een paar met hetzelfde postuur als ik. Ik voelde me meteen beter. Maar waarom eigenlijk?  Yoga is toch voor iedereen? Zelf roep ik ook tegen cursisten dat het geen wedstrijd is; zoek je eigen grens op en stop vooral als je weerstand voelt. Yogadocenten liken graag foto’s van mensen in allerlei soorten en maten om yogabeoefening toe te juichen. Met dit gegeven in mijn achterhoofd begon ik vol moed aan de week.

De een lenig, de ander sterk

Het was zwaar. Loodzwaar. Manju himself duwde me in allerlei posities, maar het werkte wel, ik kon meer dan ik dacht. Je moest elkaar in allerlei posities helpen en je voelde de verschillen. De een was lenig, een ander juist weer sterker. Iedereen is anders. Ik was me erg bewust van de vetrolletjes die soms even knel zaten. Maar dan dacht ik me weer ‘Niet zo onzeker!’.

Er was echter één houding die ik elke dag uit de weg ging: de hoofdstand. Ik ben wel eens doorgeklapt en daarna heb ik het niet meer geprobeerd. Ik geloof dat iedereen uit de groep de hoofdstand wel kon, soms met hulp, maar ik heb het niet gedaan. Natuurlijk mag je je eigen grens aangeven. Eén dag twijfelde ik, maar heb het toch niet doorgezet.

Aan het eind van de week nam ik vol trots het certificaat in ontvangst. Ik was erg blij dat ik had doorgezet. Ik kan meer dan ik dacht en ik heb zelf ondervonden dat yoga voor iedereen is. Ook met wat vetrolletjes. Even uit mijn comfortzone.

Handstand

Na een week begon het te kriebelen: de grote muur op het plein buiten lonkte en er was niemand in de buurt. Een handstand is geen hoofdstand, maar kan misschien het knagende gevoel iets goedmaken. Een aanloopje – de muur houdt me toch tegen – en voilà, de handstand! Zie je wel?! Ik kan het nog! Na tien handstanden glom ik van trots. En weet je? De wet van de zwaartekracht helpt goed mee als je op zijn kop staat. Vetrolletjes zakken immers ondersteboven tot op een andere hoogte 🙂

Als ik aan Buenos Aires denk, dan denk ik aan de vele kleuren, aan de grote oude koloniale gebouwen, aan een streng regime dat zich hervormt heeft, aan goede wijn, enorme borden vlees en aan Maxima. Niet echt een land waar ik yoga, laat staan groene gerechten voor me zie.

Bueno Ondo Yoga

Dat moet de Amerikaanse Meghan ook gedacht hebben die zes jaar geleden Bueno Ondo Yoga is begonnen. Een yogaschool die Engelstalige vinyasa en yin lessen verzorgt voor reizigers, expats en lokale yogi’s. Om haar yoga community de mogelijkheid te geven kennis te maken met de vegetarische keuken geeft zij elke week een huiskamerdiner in haar eigen woonkamer/yogastudio! Dat klinkt als muziek in mijn oren.

Op weg naar de yogastudio voel ik me al gauw op mijn gemak; op straat kijken mensen elkaar ongegeneerd vriendelijk aan. Er hangt hier iets aantrekkelijks in de lucht. De mensen gaan goed gekleed over straat, groeten elkaar, soms met een intense omhelzing. Op de een of andere manier voelt het hier allemaal meer vrouwelijk, meer mannelijk. 

Gelijkenis tango en yoga

Na uren te hebben rondgedwaald in de wijk San Telmo neem ik plaats op een terras om de hoek van de yogaschool. Naast mij zit een stel uitgebreid te zoenen alsof ze alleen op de wereld zijn. Mijn ogen en oren worden getrakteerd op een Argentijnse tango de ontmoeting tussen de man en de vrouw. De Argentijnse tango bestaat net als vele yogavormen uit een set basisfiguren waar tijdens de dans eindeloos mee gevarieerd wordt.

Niet veel later rol ik een mat uit in een prachtig oude woonkamer met hoge plafonds. De tafel en bank zijn aan de kant geschoven. Yogadocente Christine neemt ons vrolijk en opgewekt mee in een vinyasa flow die begint met een goede gronding. En als een tango versmelt zij de mannelijke yang asana’s met de zachte vrouwelijke yin oefeningen. De kracht en zachtheid ontmoeten elkaar. Verenigd in een lichaam. En ik zie de dans die ik altijd maak tussen kracht en zachtheid, mannelijke en vrouwelijke energie. ‘It takes two to tango’ krijgt nu ineens invulling van binnenuit. Ik begrijp nu dat dit niet allen geldt voor de twee dansers, maar misschien nog wel meer over beide energieën!

Als ik later lees dat de tango bedoeld is om de vrouw zodanig te faciliteren dat zij straalt en geniet, gaan mijn gedachten naar een stralende Maxima. En neem ik me voor mijn eigen facilitator te zijn en stralend naar huis te vliegen. 

Meer info over de yogalessen en heerlijke maaltijd vind je op Buena Onda Yoga.