Auteur: Marciel Witteman

Tekenen en kleuren worden steeds vaker gebruikt als ontspanningstechnieken. Hierbij kun je denken aan de enorme hoeveelheid kleurboeken voor volwassenen, of de video’s en cursussen om alle verschillende zentangle patronen te leren tekenen. Zen tekenen past ook binnen deze categorie, en het is feitelijk een verborgen meditatietechniek met mooie tekeningen als resultaat.

De meditatieve effecten van tekenen en kleuren

Kleuren en tekenen werd vaak gezien als iets wat door óf ervaren artiesten óf door kinderen wordt gedaan. Wanneer je nu een boekenwinkel in loopt, struikel je over de kleurboeken voor volwassenen. Deze boeken staan vaak vol met kleurplaten met ingewikkelde patronen om heel zorgvuldig in te kleuren. Deze kleurplaten lijken hierdoor heel veel op mandala’s, en dat is ook precies de bedoeling.

Andere ontspannende manieren van tekenen en kleuren

Mandala’s gebruiken dezelfde techniek, maar hoeven niet per se heel ingewikkeld te zijn. Ze komen vanuit de Tibetaanse cultuur, maar zijn ook te vinden in andere landen van Zuid en Zuidoost Azië. Mandala’s werden gemaakt vanaf de 4e eeuw als een belangrijk onderdeel van Boeddhisme. Mandala’s symboliseren namelijk het universum in haar perfecte staat, en brengen de maker in een geconcentreerde en volledige kalme staat. Soms worden ze met gekleurd zand getekend, maar in Nederland zijn vooral de mandala’s op papier heel populair. Door de herhalende geometrische patronen kan je brein uitrusten tijdens het kleuren. Hierdoor kom je al snel in een hele geconcentreerde staat van denken, die gecombineerd met ademhalingstechnieken al snel meditatief aanvoelt.

Zentangle is gebaseerd op het creëren van mandala’s. In plaats van herhalende patronen in te kleuren, teken je juist die patronen. Dit heeft dezelfde voordelen als kleuren, en stimuleert ook de creativiteit die nodig is om nieuwe patronen te maken.

De basis van Zen tekenen

Zen tekenen kan gedaan worden met pennen, potloden, waterverf of inkt: zolang je er maar goed mee kan tekenen. Zen tekenen is eigenlijk Zen natekenen, omdat je een natuurlijk object of landschap kiest en dat natekent met jouw materiaal naar keuze. Je hoeft je geen zorgen te maken dat je lelijk tekent, of de proporties niet kloppen: Zen tekenen is namelijk gebaseerd op de tekenreflex.

De tekenreflex is bekend geworden door de Amerikaanse kunstlerares Betty Edwards, die er in 1979 het boek Drawing on the Right Side of the Brain. Zij beschrijft de verschillende functies van de linkerkant van het brein (rationeel, nummers, concrete zaken) en de rechterkant van het brein (abstracte concepten, creativiteit). Door de rechterkant van het brein het tekenwerk te laten doen, kan de tekenreflex gebruikt worden. De tekenreflex is namelijk gebaseerd op de neiging van je handen om de beweging van je ogen na te doen. We bewegen in dagelijks leven onze handen meestal apart van onze ogen omdat dat handiger is tijdens het lezen, autorijden en praten. Wanneer je iets na tekent is het juist handiger om weer naar de tekenreflex te luisteren, maar dit heeft wel aandacht nodig. Door deze aandacht is Zen tekenen heel meditatief: je hebt je volle aandacht bij het object, en deze concentratie ontspant je bezige brein.

Hoe teken je Zen?

Allereerst doe je het op een rustige plek, vaak in de natuur of met een natuurlijk object voor je. ‘Snel’ Zen tekenen bestaat niet: je moet er echt de tijd voor nemen op een stil plekje. Je kan elke soort materialen gebruiken waar je comfortabel mee werkt, van potlood tot houtskool. Om de tekenreflex te kunnen gebruiken moet je je volledig richten op het object, op de contouren, schaduwen en diepte. Je kan zo steeds meer details toevoegen, totdat je zelf tevreden bent. Hierdoor kan je je tekenvaardigheden blijven ontwikkelen en je hersenen veel rust gunnen.

Tip: voor een meer gedetailleerde beschrijving van Zen tekenen kan je ook Het Zen Tekenboek van Michelle Dujardin kopen. Hierin beschrijft ze hoe je het ook als meditatietechniek kan gebruiken, en hoe je meerdere soorten materialen zoals aquarelverf kan leren gebruiken.

Tip: ben je toch iets actiever ingesteld maar wil je wel meer Zen in je leven? Dan kan je ook Zenboksen uitproberen! Lees hier meer over in ons nieuwe nummer van 2018. 

Bronnen: 
Zen Tekenen, https://www.zentekenen.nl/
Bodhi TV, “Tekenen met je rechter hersenhelft”, https://bodhitv.nl/2013/04/04/tekenen-met-je-rechter-hersenhelft/
Asia Society, “Exploring the mandala”, https://asiasociety.org/exploring-mandala

Heb jij ze wel eens op sociale media gezien? Bekende Nederlanders die aan yoga doen. Met een leven in de spotlights is rust in jezelf niet snel gevonden. Dus niet zo vreemd dat ook zij hun weg naar yoga vinden. Maar wie dan precies? Wij hebben er een paar voor je opgezocht. 

Katja Schuurman

Naast haar drukke leven waarin ze veel presenteert, op reis is en aan goede doelen werkt heeft zij soms ook even rust nodig. Zo liet zij weten op Instagram deze maand nog een yogaretraite te hebben gedaan op Ibiza. 

Schuurman laat weten via een interview met yogaonline dat zij in het begin alles perfect wilde doen. Door yoga heeft zij dat los kunnen laten en heeft zij nu meer rust en focus.

Arie Boomsa

Een BN’er waarvoor een gezonde levensstijl ontzettend belangrijk is. Naast het vele trainen in de Vondel gym heeft hij soms ook even rust nodig om tot zichzelf te komen. Zo liet het blad Men ’s Health weten in een artikel waar zijn trainingsschema in werd beschreven dat er tussen al die work-outs door ook soms tijd is voor yoga.

Doutzen Kroes

Voor het topmodel Doutzen Kroes is het belangrijk om in vorm te blijven. Sporten en gezonde voeding is daarbij belangrijk, maar zij is ook een grote fan van yoga. Tijdens een interview wat modeblad Glamour afnam antwoordde Kroes op de vraag “Als je moet kiezen, wat is dan je favoriete sport?” het volgende: “Yoga, ik vind het een hele fijne balans tussen meditatie en een work-out.”

Er zijn vele variaties en stijlen van yoga, maar deze hebben een ding gemeen. Welke soort yoga je ook beoefent, je gebruikt bijna altijd een yogamat en draagt comfortabele kleding. Terwijl mensen wél vaak hun yogakleding wassen na een intensieve sessie, wordt de yogamat vaak vergeten. Het regelmatig schoonmaken van je yogamat is wel hard nodig, en dit kan op meerdere eenvoudige manieren gedaan worden.

Waarom je regelmatig je yogamat schoon moet maken

Yoga wordt vaak beoefend op blote handen en voeten, waardoor alle sporen van die dag op je yogamat komen. Ook kan een lange of intensieve yogasessie ervoor zorgen dat je gaat zweten, wat in je yogakleding komt en op de mat wordt overgedragen. Hierdoor kan er zich door de tijd heen een zichtbare laag vuil opbouwen op je mat, maar lang voordat het zover komt is schoonmaken al aan te raden.

De voordelen van het schoonmaken van je yogamat zijn natuurlijk dat een schone yogamat fijner is om yoga op te beoefenen. Een vieze yogamat kan plakkerig aanvoelen, moeilijker uitrollen en stinken. Ook kan tijdens de Downward Facing Dog de restjes aarde van je laatste yoga sessie in het park een doorn in het derde oog zijn. Yogamatten kunnen hierdoor ook virussen meedragen, die bijvoorbeeld verkoudheden en voetwratten veroorzaken. Om dit soort onplezierigheden te voorkomen, kan je je yogamat op verschillende manieren schoonhouden, zodat je langer van je yogamat kan genieten. Met deze tips geniet je langer van je yogamat, van dagelijks gebruik tot zware schoonmaakmaatregelen.

Tips voor een schone yogamat

• Deel je yogamat niet met andere mensen.
  Andere mensen hebben andere lichaamsgeuren en virussen, en komen op andere plekken. Zo kan je na het uitlenen van je yogamat net een akelige verkoudheid oplopen of ineens een gekke geur opvangen. Houd je yogamat privé: zo kan je er met een gerust hart op liggen.
   
• Lucht je yogamat regelmatig
  Je kent het wel: na een yogasessie rol je snel je mat op om direct onder de douche te kunnen stappen. Hierdoor krijgt het zweet en vuil geen kans om te verdampen en wordt het in je mat geperst. Dit wordt voorkomen door je yogamat uit te hangen en pas op te rollen na het douchen of, beter nog, een dag later. Zo kan het vocht en vuil verdampen en gaat je yogamat minder snel stinken.
   
• Was van tevoren je handen en voeten
  Om zichtbaar vuil te voorkomen, kan je ook eerst je handen en voeten wassen voordat je begint met yoga. Maak er een ritueel van om alvast in de juiste gemoedstoestand te komen. Was bewust je handen met lauwwarm water en een heerlijk geurende zeep, of maak een warm voetenbad voor jezelf klaar. Zo is yoga nog meer ontspannend, en blijft je yogamat langer schoon.
   
• Neem je yogamat af met een sopje
  Gebruik heet water met wat afwasmiddel om je yogamat voorzichtig schoon te poetsen, en, belangrijk, neem hem vervolgens af met een doekje met warm water. Wrijf de mat droog met een schone handdoek en hang hem uit om aan de lucht te drogen. Je kan dit ook kort na iedere yogasessie doen.
   
• Gebruik een schoonmaakspray
  Om je yogamat goed schoon te maken kan je ook een schoonmaakspray gebruiken. Deze kan je kopen of zelf maken. Een zelfgemaakte schoonmaakoplossing bereid je heel eenvoudig, door wat essentiële oliën toe te voegen aan een sprayflesje water en dit op je mat te spuiten. Tea Tree olie en lavendelolie zijn desinfecterend en ruiken lekker. Neem je mat vervolgens af met warm water en wrijf hem met een doekje droog, zodat hij niet gaat schimmelen.
   
• Gebruik een yogahanddoek
  Als je veel zweet of een gedeelde yogamat gebruikt in de sportschool, kan je ook voor een yogahanddoek kiezen. Dit zijn handdoeken die de hele mat bedekken, waardoor ze minder snel vuil worden. Dit is geen wondermiddel: een vieze yogahanddoek zal na een tijdje ook je yogamat weer vies maken. Je kan de yogahanddoek daarom na elke yogasessie wassen, en soms zitten er zelfs rubberen knopjes onder om grip te houden op je yogamat.
   
• Was je yogamat in een bak water
  Als je yogamat stinkt of plakt, is een volledige wasbeurt de beste remedie. Meng heet water met wat afwasmiddel of zeep en dompel de yogamat onder. Was hem zorgvuldig met de hand en knijp uit zonder te wringen. Droog de yogamat door er een schone handdoek in te rollen, en hang uit om te drogen. Een wasbeurt in de wasmachine valt niet aan te raden: vaak zijn yogamatten te kwetsbaar om dit aan te kunnen.

Dus, om volledig te kunnen genieten van je yogasessies zonder viezigheid en rare geurtjes, maak je yogamat eens schoon. Het is het meer dan waard.

Bron:

Do You Yoga, “What is the Proper Way of Cleaning a Yoga Mat?”
Yoga Outlet, “How to Clean a Yoga Mat”